نوشته‌ها

رفع تشنگی در ماه رمضان

رفع تشنگی در ماه رمضان

رفع تشنگی در ماه رمضان | چطور کمتر تشنه شویم ؟

رفع خشکی و تشنگی لزوما با آب نیست.
مطالعات نشان داده اند که آب بیش از حد , خود به خود از بدن دفع می شود و اگرشما خشکی پوست, مو و ناخن دارید، تنها خوردن آب کمکی نمی کند. زیرا که یک مکانیزم هوشمند در کلیه ها وجود دارد که هر لحظه در حال بررسی میزان غلظت خون است و به محظ اینکه میزان الکترولیت ها نسبت به حجم خون پایین آمد , اضافه آب را از طریق ادرار خارج می کند.

یا بلاعکس در فصول گرم یا در ماه رمضان که به دلیل نخوردن آب, خون غلیظ می شود، مغز پیام تشنگی صادر می کند. حتی این امر به صورت یک پیام طنز آمیز پخش شده بود که “یاد بگیرید, آدم شتر نیست و آب زیادی که می خورید دفع می شود و در جایی ذخیره نمی شود. اما برخی از افراد هم هستند که در اثر بیماری خاص آب را در بدن نگه می دارند و دچار ورم صورت و دست و پا میشوند.
میزان آب نوشیدن فقط و فقط بسته به میزان تشنگی شما دارد! رطوبت بدن تنها از طریق خوردن آب تامین نمی شود. بلکه در بعضی از میوه های و سبزیجات مثل خیار یا گوجه و کاهو آب موجود است و حتی یکی از محصولاتی که بدن تولید می کند، آب است.

ابتدا باید بدانیم که چه عواملی موجب تولید تشنگی میشوند:

  • عدم مصرف خوراکی ها و نوشیدنی های تر و خنک
  • مواجهه با گرمای خورشید و عوامل گرم کننده
  • فعالیت بدنی شدید

 

تشنگی به ویژه در افراد جوان با مزاج گرم بسیار شدیدتر خواهد بود . کاهش رطوبت بدن و غلبه گرمی و خشکی بر قلب , کبد و معده باعث برهم خوردن تعادل روح های طبیعی سه گانه است و فرد دچار تشنگی و عطش مفرط می شود .

البته عطش مرضی ناشی از وجود ماده نا مناسب در معده یا سو مزاج های گرم قلب نیز هست و شاید در این ماه تشدید شوند. این وضعیت موجب خشکی پوست و مزاج , مشکلات روحی, عدم تمرکز, افکار بد, کم خوابی , بی قراری و … به ویژه در افراد گرم و خشک مزاج می شود.

به جای اینکه همیشه بپرسیم که در وعده سحر چه بخوریم باید بپرسیم چه چیزهایی نخوریم! یعنی چیز هایی بخوریم که آب نطلبند و چیزهایی که آب می طلبد و باعث تشنگی می شوند را حذف کنیم.
این به آن معناست که شما به دنبال حذف سبب و علت تشنگی هستید و این مهم ترین اصل درمان است.

در سحر این مواد غذایی را نخوریم :

ماهی, کشک بادمجان , مواد غذایی شور, ترشی زیاد , تندی زیاد, فست فود ها, کنسرو ها, کمپوت ها و سرخ کردنی ها.
غذا های خیلی چرب و غذاهای خیلی سنگین مثل حلیم, کله پاچه , آبگوشت, ماکارونی و لازانیا , الویه .
غذا هایی که مزاج گرم دارند مثل فسنجان, خرمای زیاد, زولبیا و بامیه.
چای به دلیل اینکه طبع گرم و خشک دارد و دارای خاصیت مدر بودن (ادرار آور) است برای سحری مناسب نیست.
مصرف زیاد گوشت گاو و گوساله, بادمجان, عدس و کلم که موجب ایجاد سودا میشود برای سحری مناسب نیست.
در سحری هندوانه نخوریم!با وجود سرد و تر بودن این میوه , اما چون مُدر است اجازه نمی دهد آب کافی در بدن باقی بماند.به جای این می توانیم از کاهو و سکنجبین استفاده کنیم.

 

رفع تشنگی در ماه رمضان

راه های کاهش عطش در ماه رمضان

بهتر است سوپ ها و یا خورشت هایی که به عنوان سحری میل می کنید چاشنی ترش داشته باشد زیرا ضد حرارت و ضد خشکی و رطوبت زا هستند.
چون رمضان در فصل بهار و تابستان فاصله افطار و سحر بسیار کم است بهتر است که افطاری سبک و سحری سنگین خورده شود مگر اینکه فرد عادت دیگری داشته باشد و هیچ مشکلی هم نداشته باشد و در این حالت, نباید تغییری ایجاد کرد.

باید دقت کنیم از موقعیتی که ما را دچار خشم اضطراب, افسوس, اندوه و تاثر می کند پرهیز کنیم. مثلا لزومی ندارد در همین ماه رمضان و زمان قبل از افطار پیگیر حل یک مشکل پیچیده قدیمی با همسایه باشیم که می دانیم انرژی بسیاری می طلبد و گرمای زیادی تولید می کند!

دوش بگیریم یا سر و وصورت و گردن و قفسه سینه را با آب خنک کنیم. استراحت کردن در جای تاریک با هوای خنک و بوهای خنک. خواب روزانه حدود یک ساعت خوب است. بهتر است در حدود پیش از ظهر باشد یا دست کم نزدیک غروب آفتاب نباشد.

استفاده کمتر از رنگ های گرم و پوشیدن لباس هایی با رنگ های روشن و طبیعت خنک. اکنون زیاد به لباس توجه نمیشود و اینکه هر فصلی لباس مخصوص به خود را دارد که هم جنس لباس مهم است و هم رنگ لباس. در خصوص رنگ به هم کراهت رنگ مشکی در دین ما بسیار اشاره شده و ما می توانیم از رنگ های آبی, مشکی ,سبز, سفید که خنک هستند استفاده کنیم اما طیف قهوه ای, کرم , نارنجی و قرمز رنگ های گرم و حرارت زا هستند. پارچه های کتان و پنبه هم برای تابستان خیلی خوب هستند.

نوشیدنی های ضد عطش

از نوشیدنی های مناسب می توان به شربت تمبر هندی, کاهو سکنجبین, فالوده هندوانه و سکنجبین, خیار بدون پوست به همراه سکنجبین , فالوده سیب (مقوی قلب و مغز و ضد عطش) به همراه یک قاشق غذاخوری گلاب(یا بهار نارنج), تخم خرفه یک قاشق چای خوری, عسل یک قاشق مرباخوری, و زعفران سر قاشق اضافه شود.

دوغ یا چای: چای کمرنگ خورده شود در وعده سحر خورده نشود اما در افطار مشکلی ندارد. دوغ هم نوشیدنی بسیار خوبی است و کلسیم دارد اما اگر دوغ ترش یا شور نباشد , گاز نداشته باشد , یک دوغ معمولی خوب باشد , نوشیدنی بسیار خوبی است ولی باید به جا استفاده شود. وقتی گفته می شود هیچ نوشیدنی با غذا درست نیست این شامل دوغ هم می شود و نباید با غذاهای گوشتی و غیر گوشتی چون چلوکباب خورده شود. دوغ خودش یک میان وعده است و با فاصله از غذا باید خورده شود.

ماء الشعیر طبی : برای کاهش عطش و غلبه خشکی بر بدن، از ماء‌ الشعیر طبی مناسب است. طرز تهیه آن این است که ۵۰ گرم جوی پوست‌کنده سالم و کامل را با چهار لیوان آب با حرارت ملایم, آهسته بجوشانید تا وقتی که جوها به حالت شکفته و کاملاًپخته برسند و سه لیوان آب باقی بماند. تا این ترکیب سرد نشده, آن را صاف کرده, در جای خنک قرار دهید تا سرد شود. این محلول در یخچال ته نشین می شود و غذاییت آن در آن قسمتی است که ته نشین شده است . بخش شفاف تر دارای خاصیت ضد عطش است و اگر مخلوط شود حالا غذاییت دارد و وعده غذایی می تواند باشد. میتوانید اگر این ماده به معده شما نساخت و نفخ کردید می توانید بسیار کم به آن عسل اضافه کنید. اگر حتی بعد از استفاده از عسل باز هم نفخ داشتید می توانید یک چوب دارچین هم اضافه کنید. ماءالشعیر طبی تنها ۲ روز قابل نگهداری است و نباید غلیظ و ژله‌ای شود وگرنه تأثیر آن معکوس خواهد شد.

کاهو , موهبتی برای تابستان داغ: کاهو در درجه دو سردی و تری است و اگر در مصرف آن زیاده روی شود عارضه پیدا می شود و بهترین حالت برای کم عارضه کردن کاهو خوردن آن با سکنجبن است که بهتر است نعنایی باشد. زیاده روی در کاهو باعث نفخ, قار و قور, سنگینی معده, کندی حواس, کاهش حافظه و خواب آلودگی سنگینی و کاهش میل جنسی می شود .پس نباید در آن زیاده روی کرد باید به اندازه و مزاج خورد. مثلا آنهایی که گرم ترند بیشتر مصرف کنند .
روش پخت سکنجبین ساده (پایه) : ۴۰۰ گرم شکر را با یک لیتر آب، به‌آرامی بجوشانید تا نیم آن بخار شود. سپس ۸ قاشق غذاخوری سرکه انگوری طبیعی بیفزایید و بگذارید چند ساعت (مثلا شب تا صبح) بماند. سکنجبین ساده مزاج معتدل مایل به خنک دارد. برای به‌دست‌آوردن سکنجبین با مزاج گرم‌تر می‌توان به‌جای شکر سفید, از شکر قهوه‌ای یا عسل بهره برد. با افزودن دیگر مفردات, مانند برگ نعنا, عناب, آویشن, عنصل و مانند آنها, انواعی از سکنجبین با خواص داروی متفاوت به دست می‌آید که باید حتما با مشورت پزشک متخصص مصرف شوند. اگر معده ای حساس باشد میتوان سرکه آن را کمتر کرد.

سبزی خوردن : سبزی خوردن یک موهبت است که به این شکل در هیچ کجای دیگر دنیا موجود نیست! یک سبد مجموعه ای از گیاهان با غذا ها خورده می شوند. اما باید قانون ساده خوری را در این مورد هم رعایت کنیم . یعنی حتی در مصرف میوه ها و سبزیجات هم باید ساده خوری داشته باشیم. مثلا هندوانه و سیب را نباید با هم بخوریم. سیب و پرتقال را نباید با هم بخوریم. در مورد سبزی هم این هست که در یک وعده فقط ریحان و یک وعده جعفری و یک وعده فقط نعنا میل شود .

  • ریحان و جعفری بهترین سبزی ها هستند. البته باید بدانیم که همه سبزی ها گرم و خشک, اشتها آور هستند و مقوی دستگاه هاضمه و گوارش و ضد نفخ هستند.
  • دو تا سبزی خنک موجود است گشنیز و خرفه میباشد و در سبد سبزیجات برای تعادل لازم است باشد.
  • نعناع در کسانی که ریفلاکس اسید معده دارند نباید استفاده شود. نعنا، ضد اسپاسم است و می تواند باعث باز شدن و حتی شل شدگی اسفنگتر معده شود .در اینصورت فرد ترش میکند و کسانی که ترش میکند باید دقت کنند در نعناع زیاده روی نکنند.
  • گشنیز خنک است و حرارت سبزی خوردن را پایین می آورد و خلاف نعنا عمل کرده و سر معده را می بندد. در بیمارنی که ریفلاکس دارند می توانند بعد از غذا یک قاشق برگ خشک شده گشنیز بخوردند اما فقط تا زمانی که مشکل بر طرف شود چون زیاده روی در گشنیز افت حافظه میدهد.
  • مرزه و ترخون و .. خیلی گرم و تند و تیز هستند.

 

برگرفته از سخنرانی آقای دکتر رضایی پور , فرهنگسرای شفق , ۶ خرداد ۱۳۹۵