رفع تشنگی در ماه رمضان

رفع تشنگی در ماه رمضان

رفع تشنگی در ماه رمضان | چطور کمتر تشنه شویم ؟

رفع خشکی و تشنگی لزوما با آب نیست.
مطالعات نشان داده اند که آب بیش از حد , خود به خود از بدن دفع می شود و اگرشما خشکی پوست, مو و ناخن دارید، تنها خوردن آب کمکی نمی کند. زیرا که یک مکانیزم هوشمند در کلیه ها وجود دارد که هر لحظه در حال بررسی میزان غلظت خون است و به محظ اینکه میزان الکترولیت ها نسبت به حجم خون پایین آمد , اضافه آب را از طریق ادرار خارج می کند.

یا بلاعکس در فصول گرم یا در ماه رمضان که به دلیل نخوردن آب, خون غلیظ می شود، مغز پیام تشنگی صادر می کند. حتی این امر به صورت یک پیام طنز آمیز پخش شده بود که “یاد بگیرید, آدم شتر نیست و آب زیادی که می خورید دفع می شود و در جایی ذخیره نمی شود. اما برخی از افراد هم هستند که در اثر بیماری خاص آب را در بدن نگه می دارند و دچار ورم صورت و دست و پا میشوند.
میزان آب نوشیدن فقط و فقط بسته به میزان تشنگی شما دارد! رطوبت بدن تنها از طریق خوردن آب تامین نمی شود. بلکه در بعضی از میوه های و سبزیجات مثل خیار یا گوجه و کاهو آب موجود است و حتی یکی از محصولاتی که بدن تولید می کند، آب است.

ابتدا باید بدانیم که چه عواملی موجب تولید تشنگی میشوند:

  • عدم مصرف خوراکی ها و نوشیدنی های تر و خنک
  • مواجهه با گرمای خورشید و عوامل گرم کننده
  • فعالیت بدنی شدید

 

تشنگی به ویژه در افراد جوان با مزاج گرم بسیار شدیدتر خواهد بود . کاهش رطوبت بدن و غلبه گرمی و خشکی بر قلب , کبد و معده باعث برهم خوردن تعادل روح های طبیعی سه گانه است و فرد دچار تشنگی و عطش مفرط می شود .

البته عطش مرضی ناشی از وجود ماده نا مناسب در معده یا سو مزاج های گرم قلب نیز هست و شاید در این ماه تشدید شوند. این وضعیت موجب خشکی پوست و مزاج , مشکلات روحی, عدم تمرکز, افکار بد, کم خوابی , بی قراری و … به ویژه در افراد گرم و خشک مزاج می شود.

به جای اینکه همیشه بپرسیم که در وعده سحر چه بخوریم باید بپرسیم چه چیزهایی نخوریم! یعنی چیز هایی بخوریم که آب نطلبند و چیزهایی که آب می طلبد و باعث تشنگی می شوند را حذف کنیم.
این به آن معناست که شما به دنبال حذف سبب و علت تشنگی هستید و این مهم ترین اصل درمان است.

در سحر این مواد غذایی را نخوریم :

ماهی, کشک بادمجان , مواد غذایی شور, ترشی زیاد , تندی زیاد, فست فود ها, کنسرو ها, کمپوت ها و سرخ کردنی ها.
غذا های خیلی چرب و غذاهای خیلی سنگین مثل حلیم, کله پاچه , آبگوشت, ماکارونی و لازانیا , الویه .
غذا هایی که مزاج گرم دارند مثل فسنجان, خرمای زیاد, زولبیا و بامیه.
چای به دلیل اینکه طبع گرم و خشک دارد و دارای خاصیت مدر بودن (ادرار آور) است برای سحری مناسب نیست.
مصرف زیاد گوشت گاو و گوساله, بادمجان, عدس و کلم که موجب ایجاد سودا میشود برای سحری مناسب نیست.
در سحری هندوانه نخوریم!با وجود سرد و تر بودن این میوه , اما چون مُدر است اجازه نمی دهد آب کافی در بدن باقی بماند.به جای این می توانیم از کاهو و سکنجبین استفاده کنیم.

 

رفع تشنگی در ماه رمضان

راه های کاهش عطش در ماه رمضان

بهتر است سوپ ها و یا خورشت هایی که به عنوان سحری میل می کنید چاشنی ترش داشته باشد زیرا ضد حرارت و ضد خشکی و رطوبت زا هستند.
چون رمضان در فصل بهار و تابستان فاصله افطار و سحر بسیار کم است بهتر است که افطاری سبک و سحری سنگین خورده شود مگر اینکه فرد عادت دیگری داشته باشد و هیچ مشکلی هم نداشته باشد و در این حالت, نباید تغییری ایجاد کرد.

باید دقت کنیم از موقعیتی که ما را دچار خشم اضطراب, افسوس, اندوه و تاثر می کند پرهیز کنیم. مثلا لزومی ندارد در همین ماه رمضان و زمان قبل از افطار پیگیر حل یک مشکل پیچیده قدیمی با همسایه باشیم که می دانیم انرژی بسیاری می طلبد و گرمای زیادی تولید می کند!

دوش بگیریم یا سر و وصورت و گردن و قفسه سینه را با آب خنک کنیم. استراحت کردن در جای تاریک با هوای خنک و بوهای خنک. خواب روزانه حدود یک ساعت خوب است. بهتر است در حدود پیش از ظهر باشد یا دست کم نزدیک غروب آفتاب نباشد.

استفاده کمتر از رنگ های گرم و پوشیدن لباس هایی با رنگ های روشن و طبیعت خنک. اکنون زیاد به لباس توجه نمیشود و اینکه هر فصلی لباس مخصوص به خود را دارد که هم جنس لباس مهم است و هم رنگ لباس. در خصوص رنگ به هم کراهت رنگ مشکی در دین ما بسیار اشاره شده و ما می توانیم از رنگ های آبی, مشکی ,سبز, سفید که خنک هستند استفاده کنیم اما طیف قهوه ای, کرم , نارنجی و قرمز رنگ های گرم و حرارت زا هستند. پارچه های کتان و پنبه هم برای تابستان خیلی خوب هستند.

نوشیدنی های ضد عطش

از نوشیدنی های مناسب می توان به شربت تمبر هندی, کاهو سکنجبین, فالوده هندوانه و سکنجبین, خیار بدون پوست به همراه سکنجبین , فالوده سیب (مقوی قلب و مغز و ضد عطش) به همراه یک قاشق غذاخوری گلاب(یا بهار نارنج), تخم خرفه یک قاشق چای خوری, عسل یک قاشق مرباخوری, و زعفران سر قاشق اضافه شود.

دوغ یا چای: چای کمرنگ خورده شود در وعده سحر خورده نشود اما در افطار مشکلی ندارد. دوغ هم نوشیدنی بسیار خوبی است و کلسیم دارد اما اگر دوغ ترش یا شور نباشد , گاز نداشته باشد , یک دوغ معمولی خوب باشد , نوشیدنی بسیار خوبی است ولی باید به جا استفاده شود. وقتی گفته می شود هیچ نوشیدنی با غذا درست نیست این شامل دوغ هم می شود و نباید با غذاهای گوشتی و غیر گوشتی چون چلوکباب خورده شود. دوغ خودش یک میان وعده است و با فاصله از غذا باید خورده شود.

ماء الشعیر طبی : برای کاهش عطش و غلبه خشکی بر بدن، از ماء‌ الشعیر طبی مناسب است. طرز تهیه آن این است که ۵۰ گرم جوی پوست‌کنده سالم و کامل را با چهار لیوان آب با حرارت ملایم, آهسته بجوشانید تا وقتی که جوها به حالت شکفته و کاملاًپخته برسند و سه لیوان آب باقی بماند. تا این ترکیب سرد نشده, آن را صاف کرده, در جای خنک قرار دهید تا سرد شود. این محلول در یخچال ته نشین می شود و غذاییت آن در آن قسمتی است که ته نشین شده است . بخش شفاف تر دارای خاصیت ضد عطش است و اگر مخلوط شود حالا غذاییت دارد و وعده غذایی می تواند باشد. میتوانید اگر این ماده به معده شما نساخت و نفخ کردید می توانید بسیار کم به آن عسل اضافه کنید. اگر حتی بعد از استفاده از عسل باز هم نفخ داشتید می توانید یک چوب دارچین هم اضافه کنید. ماءالشعیر طبی تنها ۲ روز قابل نگهداری است و نباید غلیظ و ژله‌ای شود وگرنه تأثیر آن معکوس خواهد شد.

کاهو , موهبتی برای تابستان داغ: کاهو در درجه دو سردی و تری است و اگر در مصرف آن زیاده روی شود عارضه پیدا می شود و بهترین حالت برای کم عارضه کردن کاهو خوردن آن با سکنجبن است که بهتر است نعنایی باشد. زیاده روی در کاهو باعث نفخ, قار و قور, سنگینی معده, کندی حواس, کاهش حافظه و خواب آلودگی سنگینی و کاهش میل جنسی می شود .پس نباید در آن زیاده روی کرد باید به اندازه و مزاج خورد. مثلا آنهایی که گرم ترند بیشتر مصرف کنند .
روش پخت سکنجبین ساده (پایه) : ۴۰۰ گرم شکر را با یک لیتر آب، به‌آرامی بجوشانید تا نیم آن بخار شود. سپس ۸ قاشق غذاخوری سرکه انگوری طبیعی بیفزایید و بگذارید چند ساعت (مثلا شب تا صبح) بماند. سکنجبین ساده مزاج معتدل مایل به خنک دارد. برای به‌دست‌آوردن سکنجبین با مزاج گرم‌تر می‌توان به‌جای شکر سفید, از شکر قهوه‌ای یا عسل بهره برد. با افزودن دیگر مفردات, مانند برگ نعنا, عناب, آویشن, عنصل و مانند آنها, انواعی از سکنجبین با خواص داروی متفاوت به دست می‌آید که باید حتما با مشورت پزشک متخصص مصرف شوند. اگر معده ای حساس باشد میتوان سرکه آن را کمتر کرد.

سبزی خوردن : سبزی خوردن یک موهبت است که به این شکل در هیچ کجای دیگر دنیا موجود نیست! یک سبد مجموعه ای از گیاهان با غذا ها خورده می شوند. اما باید قانون ساده خوری را در این مورد هم رعایت کنیم . یعنی حتی در مصرف میوه ها و سبزیجات هم باید ساده خوری داشته باشیم. مثلا هندوانه و سیب را نباید با هم بخوریم. سیب و پرتقال را نباید با هم بخوریم. در مورد سبزی هم این هست که در یک وعده فقط ریحان و یک وعده جعفری و یک وعده فقط نعنا میل شود .

  • ریحان و جعفری بهترین سبزی ها هستند. البته باید بدانیم که همه سبزی ها گرم و خشک, اشتها آور هستند و مقوی دستگاه هاضمه و گوارش و ضد نفخ هستند.
  • دو تا سبزی خنک موجود است گشنیز و خرفه میباشد و در سبد سبزیجات برای تعادل لازم است باشد.
  • نعناع در کسانی که ریفلاکس اسید معده دارند نباید استفاده شود. نعنا، ضد اسپاسم است و می تواند باعث باز شدن و حتی شل شدگی اسفنگتر معده شود .در اینصورت فرد ترش میکند و کسانی که ترش میکند باید دقت کنند در نعناع زیاده روی نکنند.
  • گشنیز خنک است و حرارت سبزی خوردن را پایین می آورد و خلاف نعنا عمل کرده و سر معده را می بندد. در بیمارنی که ریفلاکس دارند می توانند بعد از غذا یک قاشق برگ خشک شده گشنیز بخوردند اما فقط تا زمانی که مشکل بر طرف شود چون زیاده روی در گشنیز افت حافظه میدهد.
  • مرزه و ترخون و .. خیلی گرم و تند و تیز هستند.

 

برگرفته از سخنرانی آقای دکتر رضایی پور , فرهنگسرای شفق , ۶ خرداد ۱۳۹۵

روزه داری

تدابیر روزه داری طب سنتی

رمضان سبک زندگی صحیح زیستن است . روزه , تنها یک فرایند جسمانی نیست، بلکه روزه و ورودی های کمتر در فکر , گوش , چشم , زبان را نیز در بر دارد.

روزه داری در فصول گرم سال به علت طولانی بودن فاصله افطار تا سحر و گرمای هوا , بدن را تحت تاثیر خود قرار می دهد . کم آبی شدید بدن , افت قند خون و فشار خون از عوارض روزه داری در گرما است . در نتیجه این تغییرات ممکن است احساس ضعف , بی حالی , بی حوصلگی , بوی بدن دهان , تغییرات روحی و روانی در افراد ایجاد شود. این تغییرات به ویژه در روزهای آغازین ماه مبارک رمضان و همچنین در افرادی که عادت به پرخوری و پرنوشی دارند , نمود شدیدتری داشته باشد.

شرط روزه داری درست این است که در پایان ماه رمضان , نیم تا دو کیلو کاهش وزن صورت گیرد.

 

روزه اخبار در ماه مبارک رمضان !

روزه اخبار

بخشی از بیماری‌های ما ناشی از بمباران اطلاعاتی است که بطور روزانه با آن مواجه هستیم. در واقع این عطش دریافت اطلاعات از شبکه های پیام رسان مانند تلگرام , یک نوع بیماری است.

به ازای هر بار دریافت اطلاعات سطح دوپامین در مغز بالا می‌رود , و پس از افت آن فرد

دوباره احساس نیاز به این پیام رسان‌ها را میکند.

در مقابل این حجم عظیم اطلاعات, فقر تحلیل اطلاعات وجود دارد. در ماه مبارک رمضان می‌توان روزه اخبار بگیریم؛ به این ترتیب که هر روز ۱۵ دقیقه در سکوت مطلق به سر ببریم و ارتباط خود را با تلگرام , تلویزیون , تلفن , کتاب و … قطع کنیم. که نتیجه آن کمک به مدیریت ذهن و در نهایت بهداشت و سلامتی خواهد بود. بدون تردید امروزه کنترل ورودی های فکر و ذهن در تأمین تندرستی , کاهش رنج ها و بیماری های بشر بسیار مهم است.

 

 

 

 

 

آثار جسمانی روزه

حداقل آثار مثبت جسمانی روزه را می‌توان رفع پری(امتلا) دستگاه گوارش و عروق، به علت کاهش شدید اخلاط خام و همچنین خلط خون(دم) دانست. اهمیت این موضوع آنجا معلوم می‌شود که بدانیم بسیاری از بیماری‌های مهم، شایع و ناتوان کننده زمانه ما , مانند پرفشاری خون , قند و چربی خون بالا , نقرس , برخی مشکلات قلبی- عروقی , چاقی‌ و … ناشی از همین امتلا هستند.
بیشتر بیماری های بشر امروز مربوط به بیماری هایی امتلایی (انباشتگی , پری) است. اولین راه درمان آن کنترل میزان ورودی به بدن است. روزه داری بهترین داروی چربی خون بالا , اختلالات گوارش , چاقی و … است.

تدابیر روزه داری طب سنتی

 

 

قوانین پایه‌ای خوردن و  آشامیدن صحیح:

باید فقط در زمان گرسنگی واقعی شروع به خوردن کنیم و پیش از سیر شدن دست از خوردن بکشیم. حتما ساده بخوریم و از مصرف خوردنی‌های مختلف , پشت سرهم خودداری کنیم. از خوردن سالاد , ماست , ترشی‌های زیاد و نوشیدنی‌های مختلف در کنار غذای اصلی پرهیز کنیم و تا جای ممکن زیتون , هویج پخته و سبزی خوردن استفاده کنیم، مگر آنکه منع پزشکی خاص یا توصیه ویژه ای داشته باشیم.

سوپ , فرنی , حلیم , آش و … هر کدام از این ها یک وعده کامل غذایی هستند و بهتر است از زیاد خوردن آنها در کنار دیگر غذاها پرهیز کنیم.
زیرا به نگام درهم خوری مواد غذایی , طبیعت بدن برای هضم آن سرگشته می شود. درست مانند زمان آشپزی , آشپز همۀ مواد لازم را با هم روی اجاق نمی‌گذارد , زیرا هر کدام از آن‌ها زمان پخت متفاوتی را دارد. کدبانو طبیعت نیز به همین شیوه عمل می‌کند.
با در هم خوری موادغذایی گوناگون , دسته‌ای از غذاها کاملا سوخته و دسته‌ای دیگر هنوز فرصت هضم پیدا نکرده به کبد و روده منتقل می‌شود. پس از گذشت زمان , بتدریج عملکرد صحیح دستگاه گوارش مختل شده و منجر به کبد چرب , قند خون , چربی خون می‌شود.

سحری خوردن لازم است: یکی از اصول مهم حفظ تندرستی , رعایت عادت‌هاست؛ باید به عادت‌های خوب احترام گذاشت و عادت بد را نیز به تدریج ترک کرد. بیشتر ما عادت به خوردن سه یا دست کم دو وعده غذا در روز داریم. خوردن سحری در جهت رعایت این عادت , لازم است. برخی افراد در وعده سحری , کم اشتها یا بی اشتها هستند. به این افراد توصیه می کنیم خوب , به وقت و به اندازه بخوابند . حتما نیم تا یک ساعت زودتر بیدار شوند . رعایت تدابیر وعده افطار نیز موجب افزایش اشتها به هنگام سحر است .

بهترین آغاز افطار،آب گرم به همراه مواد غذایی است که قند طبیعی مثل خرما یا عسل یا توت خشک دارند.افطار با چند لقمه نان و پنیر گردو یا عسل خوب است. چند ساعت بعد میتوان میوه و نوشیدنی میل کرد تا تجدید قوا شود و رطوبت ها برگردد.
چهار مغز و شیر نیز برای وعده افطار بسیار مناسب هستند: گردو, فندق , بادام و پسته از هرکدام یک قاشق غذاخوری نیم کوب در یک لبوان شیر داغ ریخته شود. یک قاشق غذا خوری عسل یا خرما را به آن اضافه گردد و به مدت ۲۰ دقیقه بماند تا خیسانده شود و در افطار به آرامی خورده شود. این به خودی خود یک وعده غذایی کامل است. بدترین حالت افطار با آب سرد است. معده مانند یک ظرف بلورین با اب سرد می شکند.

رفع تشنگی در ماه رمضان | چطور کمتر تشنه شویم ؟

رفع خشکی و تشنگی لزوما با آب نیست.
مطالعات نشان داده اند که آب بیش از حد , خود به خود از بدن دفع می شود و اگرشما خشکی پوست, مو و ناخن دارید، تنها خوردن آب کمکی نمی کند. زیرا که یک مکانیزم هوشمند در کلیه ها وجود دارد که هر لحظه در حال بررسی میزان غلظت خون است و به محظ اینکه میزان الکترولیت ها نسبت به حجم خون پایین آمد , اضافه آب را از طریق ادرار خارج می کند.

یا بلاعکس در فصول گرم یا در ماه رمضان که به دلیل نخوردن آب, خون غلیظ می شود، مغز پیام تشنگی صادر می کند. حتی این امر به صورت یک پیام طنز آمیز پخش شده بود که “یاد بگیرید, آدم شتر نیست و آب زیادی که می خورید دفع می شود و در جایی ذخیره نمی شود. اما برخی از افراد هم هستند که در اثر بیماری خاص آب را در بدن نگه می دارند و دچار ورم صورت و دست و پا میشوند.
میزان نوشیدن آب تنها به میزان تشنگی بستگی دارد! رطوبت بدن تنها از طریق خوردن آب تامین نمی شود. بلکه در بعضی از میوه ها و سبزیجات مثل خیار یا گوجه و کاهو آب موجود است و حتی یکی از محصولاتی که بدن تولید می کند، آب است.

ابتدا باید بدانیم که چه عواملی موجب تولید تشنگی میشوند:

  • عدم مصرف خوراکی ها و نوشیدنی های تر و خنک
  • مواجهه با گرمای خورشید و عوامل گرم کننده
  • فعالیت بدنی شدید

تشنگی به ویژه در افراد جوان با مزاج گرم بسیار شدیدتر خواهد بود . کاهش رطوبت بدن و غلبه گرمی و خشکی بر قلب , کبد و معده باعث برهم خوردن تعادل روح های طبیعی سه گانه است و فرد دچار تشنگی و عطش مفرط می شود .

البته عطش مرضی ناشی از وجود ماده نا مناسب در معده یا سو مزاج های گرم قلب نیز هست و شاید در این ماه تشدید شوند. این وضعیت موجب خشکی پوست و مزاج , مشکلات روحی, عدم تمرکز, افکار بد, کم خوابی , بی قراری و … به ویژه در افراد گرم و خشک مزاج می شود.

به جای اینکه همیشه بپرسیم که در وعده سحر چه بخوریم باید بپرسیم چه چیزهایی نخوریم! یعنی چیز هایی بخوریم که آب نطلبند و چیزهایی که آب می طلبد و باعث تشنگی می شوند را حذف کنیم. این به آن معناست که شما به دنبال حذف سبب و علت تشنگی هستید و این مهم ترین اصل درمان است.

در سحر این مواد غذایی را نخوریم :
ماهی, کشک بادمجان , مواد غذایی شور, ترشی زیاد , تندی زیاد, فست فود ها, کنسرو ها, کمپوت ها و سرخ کردنی ها.
غذا های خیلی چرب و غذاهای خیلی سنگین مثل حلیم, کله پاچه , آبگوشت, ماکارونی و لازانیا , الویه .
غذا هایی که مزاج گرم دارند مثل فسنجان, خرمای زیاد, زولبیا و بامیه.
چای به دلیل اینکه طبع گرم و خشک دارد و دارای خاصیت مدر بودن (ادرار آور) است برای سحری مناسب نیست.
مصرف زیاد گوشت گاو و گوساله, بادمجان, عدس و کلم که موجب ایجاد سودا میشود برای سحری مناسب نیست.
در سحری هندوانه نخوریم!با وجود سرد و تر بودن این میوه , اما چون مُدر است اجازه نمی دهد آب کافی در بدن باقی بماند.به جای این می توانیم از کاهو و سکنجبین استفاده کنیم.

 

برگرفته از سخنرانی آقای دکتر رضایی پور , فرهنگسرای شفق , ۶ خرداد ۱۳۹۵

عادت ماهیانه

بهداشت فرهنگی قاعدگی

۷ خرداد یا ۲۸ می

سالروز جهانی بهداشت (جسمی و فرهنگی ) قاعدگی خانم ها!

 

 …………. ، این میزان زمانی است که یک خانم سالم در سال ، عادت ماهیانه را تجربه میکند

این کمترین دفعاتی است که به یک خانم گفته میشود، جنسیت تو به لحاظ فکری، فیزیکی و احساسی محدودت میکند

 از کودکی به من یاد دادند که عادت ماهیانه را باید مخفی نگه داشت و من مدتها با اضطراب و تنش زیاد این موضوع را مخفی نگه می داشتم. تا خیالم راحت باشد که کسی با دیدن لکه خون  روی لباس من، پشت سرم پچ پچ نمی کند.

 اما شُکر که در خانه ای متولد شده ام که والدینم به من یاد دادند: قاعدگی من را محدود نمی کند! تنها چیزی که می تواند من را محدود کند، افکارم است.

روزهایی که از درد روی تخت افتاده ام ، برادرم میگوید بلند شو و کار مفیدی انجام بده ! میگوید یک دنیای بزرگ بیرون هست که باید فتحش کنی! به من گفتند این هفتۀ زن قدرتمنده من است!

چون اگر بدن من از غبار ستاره ها و پوست من از زمین است، و اگر بافت بدنم، می تواند قاره ها را به لرزه در آورد و کوه ها را تکان دهد، تو اجازه نداری به من بگویی باید خجالت بکشم چون در هر ماه، یک هفته از خونریزی درد می کشم!

چون میشود در دنیایی زندگی کرد که در مورد این موضوع آزادانه صحبت کرد.

می شود در دنیایی زندگی کنیم که بیاموزیم که با افتخار خونریزی کنیم.

در دنیایی که چیزی چنین طبیعی و عمومی را اجباری مخفی نکنیم.

در دنیایی که تنها خونریزی بدون خشونت را جشن می گیریم.

در دنیایی که تو و من می توانیم ،  همانطور که هستیم باشیم!

و  . . . . . . . . . . . . .

این کمترین دفعاتی است که میتوان  یک زن را تشویق و توانمند کرد

تا مطمئن شویم قاعدگی به معنی ” توقف” نیست!

روزه داری

تاثیرات روزه‌داری در ماه مبارک رمضان

روزه از نظر بهداشت جسم و سلامت بدن دارای فواید بسیاری است. این عمل در سلامت معده و پاکسازی آن از انواع غذاها که موجب بیماری هستند، اثرات فوق العاده دارد. خداوند در قرآن می فرماید: اگر روزه بدارید برایتان بهتر است اگر درک کرده باشید. پیامبر اسلام (ص) فرمودند:

                              معده خانه هر دردی است و پرهیز از غذاهای نامناسب و زیادخوری، اساس و راس هر درمان است.

رمضان

مسلما افراط در خواب و خوراک از کمبود آن زیانبخش تر است و با امساک و روزه داری می‌توان هماهنگی بین اعمال بدنی و روانی ایجاد نمود. روزه می‌تواند هم نقش پیشگیری داشته باشد و هم نقش درمانی، چنانچه محدوده اثرگذاری آن جنبه‌های جسمی و روانی هر دو را شامل می‌شود. تحقیقات تجربی نشان می‌دهد که روزه داری بر حفظ سلامت جسمی و روانی و نیز در درمان بیماری‌ها تاثیر زیادی دارد.

روزه داری شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط خون را تغییر می‌دهد و منجر به حل سموم فلزی رسوب کرده در اعضا و دفع آن‌ها از راه کلیه می شود. این تغییرات بیولوژیکی در مدت طولانی بخصوص با دور متناوب مشخص در حال روزه داری و افطار کردن در دفع سموم موثر خواهد بود.

بدن انسان در اثر مرور زمان و غلبۀ مزاج های گوناگون دچار رکود و سستی می‌شود. رطوبت های مزاجی با رسوباتی که در آوندها و جای جای بافت‌ها و مفاصل و گذرگاه های لنفی بر جای می‌گذارند انواع بیماری ها را در بدن سبب می‌گردند. قطعا این روش یعنی روزه داری از دیدگاه پزشکی بدلیل آنکه مستقیما بر اساس قران کریم از زبان خدا و پیامبرش صادر گردیده باید خصوصیات منحصر بفرد و ممتاز داشته باشد. روزه داری هم نوعی پاکسازی و تعدیل است اما ویژگی‌های خاص آن چیست؟

ویژگی‌های خاص روزه داری

از ویژگی‌های خاص روزه داری همانا غلبه مزاج گرم وخشک است که در ریزترین نقاط بدن آتشی مقدس و پاک کننده ایجاد می‌کند و بدین ترتیب آنچه از طریق مسهل، انفیه، حجامت، فصد، زالودرمانی، قی‌آورها و … هنوز پاکسازی کامل نشده است، به وسیله روزه پاکسازی شده و پس از گذشت یکماه از زمان روزه‌داری، روزه دار با بدنی جوان و نو مانند آن که تازه خلق شده زندگی جدیدی را شروع می ‌کند و برای تأکید بر این سلامتی و بشکرانه ان ذکات فطره می‌پردازد. چرا که ذکات فطره ذکات سلامتی بدن است.

روزه داری عامل پیشگیری از بیماری ها

عامل اصلی بروز بیماری‌های خطرناک تکاثف شدید خون و رسوب گذارای مواد فاسد ردیه در عروق و در آوندهای گوناگون بدن می‌باشد که روزه داری با استفاده از مزاج گرم و خشک به بهترین شکل ممکن تمامی تکاثف ها و آلودگی ها را در بدن می‌سوزاند. بنابراین روزه‌داری عاملی مهم در پیشگیری از بیماری ها از جمله سرطان، سکته، ام.اس، نسیان و انواع بیماری‌های صعب العلاج به حساب می‌آید.

خوردن و آشامیدن

یکی از مهم‌ترین تغییرات، توقف خوردن و آشامیدن در طول ساعات روز در ماه رمضان است. البته بدن انسان طی روزهای اول این ماه به تدریج با این امتناع از خوردن و آشامیدن که بسته به قرار گرفتن این ماه در فصول مختلف بین ۱۷-۱۱ ساعت طول می‌کشد، تطابق پیدا می‌کند و دستگاه‌ها و اعضای بدن با این شرایط کنار آمده و ثبات محیط داخلی بدن را حفظ می‌کنند. برخی از تغییرات ایجاد شده در بدن در طول ماه رمضان به این شرح است:

  1. کاهش میزان متابولیسم( سوخت و ساز) بدن
  2. در طول روزه‌داری گلوکز خون در ساعات اولیه روز کاهش می‌یابد سپس با افزایش تبدیل گلوکز کبد و عضلات به گلوکز، به سطح طبیعی باز می‌گردد.
  3. افزایش بعضی از اسیدآمینه‌های آزاد در خون بخصوص آلانین، گلوتامین و گلیسین
  4. افزایش اسیدهای چرب‌ آزاد در خون
  5. کاهش ملایم کلسیم و فسفر
  6. کاهش تصفیه کلیوی و در نتیجه افزایش اندک اسید اوریک
  7. و …

اما در ساعات محدود بین افطار و سحر باید زمان و نوع غذاهای مصرفی طوری تنظیم شود که بدن را در راستای حفظ شرایط پایدار خود کمک کند.

  1. غذای افطار در یک وعده میل شود؛ مگر در شرایط خاص.
  2. از خوردن تنقلات فراوان در فاصله افطار تا سحر خودداری شود و روزه داران برای خوردن سحری کمی زودتر از خواب برخیزند.
  3. در وعده سحر از آشامیدن آب زیاد پرهیز نمود زیرا موجب ایجاد نفخ و اختلال در هضم می‌شود. هنگام افطار نیز از آغاز کردن تغذیه با آب سرد، نوشابه و … خودداری شود. به جای آن می‌توان از مقداری آب جوش، آب گرم و عسل یا شیر گرم استفاده کرد.
  4. مصرف بعضی از غذاها که در هنگام افطار متداول است، مثل آش رشته با روغن فراوان، پشمک، زولبیا و بامیه، کله پاچه و سیراب شیردان و … مناسب نیست. به جای آن روزه داران با توجه به مزاج خود می‌توانند از آش‌ها و سوپ‌ها، حریر‌ه‌ها و شیرینی‌جات طبیعی مثل عسل، کشمش، مویز، خرما و … استفاده نمایند.
  5. معده خالی در زمان افطار تحمل غذای سنگین را ندارد بنابراین استفاده از غذاهای با هضم راحت در این وعده توصیه می‌شود.
  6. استفاده از غذاهای تند و پر ادویه، شور و سرخ کرده، غذاهای آماده و بسته بندی، غذاهای خمیری مثل ماکارونی، الویه، قارچ، انواع فست‌فودها، یخ، چای پر رنگ، قهوه و کاکائو، انواع نوشابه‌ها و آبمیوه‌های صنعتی در این ماه توصیه نمی‌شود. به جای آن روزه‌داران می‌توانند به تناسب مزاج خود از غذاها و شربت‌ها و آبمیوه‌های طبیعی استفاده نمایند.
  7. از پرخوری و روی‌هم خوری چه در وعده افطار و چه در وعده سحر پرهیز شود و نوشیدنی‌ها و میوه حداقل با ۱-۲ ساعت فاصله از غذا مصرف شوند. احساس سفتی و پری شکم و احساس حرکت گاز در شکم، حس بسیار نارحت کننده ای است که گاهی افراد با آن مواجه می شوند، این احساس پری همان نفخ است. نفخ کردن بهایی است که ما باید به ازای رعایت نکردن اصول صحیح تغذیه بپردازیم. کسانی که پس از خوردن غذا نفخ می‌کنند به راحتی می‌توانند با تغییر دادن رژیم غذایی نحوه غذا خوردن و دور کردن استرس‌ها در هنگام غذا خوردن بر این مشکل فائق آیند.

 در ماه مبارک رمضان در پیشگیری از یبوست و تامین مایعات از دست رفته بدن در طول روزه‌داری، با نوشیدن مایعات کافی بین افطار و سحر باید جبران گردد.

در ماه رمضان نیز ورزش کردن به ویژه در کسانی که عادت به انجام آن دارند، نباید قطع گردد. البته زمان انجام ورزش باید بین وعده افطار و سحر و بافاصله مناسب از غذا باشد و ورزش‌های سخت و طاقت فرسا در این ماه توصیه نمی‌شود. در ضمن باید به تنظیم زمان خواب و تداخل آن با تمرینات ورزشی و اعمال ماه رمضان توجه ویژه شود زیرا خواب ناکافی باعث افت انرژی و عملکرد بدن می‌شود.

افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن و افزایش تولید هورمون‌ها از اثرات بلند مدت روزه‌داری به شمار می‌روند. طبیعی است که این واقعیت را نمی‌توان نادیده گرفت و تأثیر احساس رضایت معنوی به هنگام انجام فریضه روزه بر سیستم ایمنی غفلت کرد. تحقیقات متعددی در مورد اثرات مثبت روزه داری بر کاهش اضطراب و افسردگی و نیز اعتماد به نفس و به طور کلی تأثیر روزه داری بر سلامت روانی صورت گرفته است.روزه داری با تقویت شکیبایی، بخشش، خودآگاهی متعالی و تجربیات معنوی قادر است هوش معنوی و شادکامی روزه داران را افزایش دهد. بنابراین مسلمانان در ماه رمضان شادتر بوده و استرس کم‌تری دارند. روزه در واقع یک نوع تسکین و تسلی روحی در افراد بوجود آورده و این دیانت و تقوا یک رضایت درونی به آن ها می‌دهد که تا حدی تمایلات دنیوی و اضطراب را در آنها کاهش می‌دهد. مطالعات متعدد تاثیر مثبت روزه داری بر بهبود وضعیت روانی افراد را به اثبات رسانده اند.

 

 

 

برگرفته شده از کتاب تغذیه و روزه داری در سلامت و بیماری از دیدگاه طب ایرانی اسلامی از دکترغلامرضا کردافشاری و دکتر محمود خدادوست

وسواس در مزاج شناسی

شمشیر دو لبه تمرکز فقط روی مزاج شناسی

همانطور که در نوشته های گذشته دیدیم حفظ تعادل بدن از نظر طبیعت و مزاج يعني حفظ سلامتي و هرگاه به هر دليلي بدن از اين حالت تعادل خارج شود، گرمي، سردي، خشکي يا رطوبت در آن افزايش پيدا کرده و موجب بروز بيماري مي شود. همچنين نوع تعذيه، پوشاک، خواب و بيداري، حالت هاي عصبي، رواني و… ارتباط مستقيمي با حالات طبيعي يا مزاجي هر فرد دارد. بنابراين براي داشتن زندگي سالم و موفق، همه ما نيازمند شناخت مزاج يا طبيعت خود هستيم.  اما هینجا کمی دقت لازم است !

وسواس در مزاج شناسی

براي اين که يک فرد تغذيه مناسبي داشته باشد حتماً بايد از نوع مزاج خود، محيط جغرافيايي که در آن زندگي مي کند و طبيعت مواد غذايي از نظر سردي، گرمي، رطوبت و خشکي آشنايي داشته باشد؛ در غير اين صورت اگر از بهترين و گران ترين مواد غذايي هم استفاده کند، براي او مفيد نخواهد بود. ساتوا –  سلامتکده تندرستی و آرامش نیز میکوشد تا با تکیه بر اصول سبک زندگی سالم و علم به مزاج فردی، مراقبت مناسبی از به جویان به عمل آورد.

و اما ساتوا

اما اینجاست که نکته مهم اتفاق می افتد … دانستن مزاج فردی هرچند که بسیار پر اهمیت و مفید است اما میتواند به نوبه خود به عنوان یک شمشیر دو لبه عمل کند. به این معنی که اگر فردی بر اساس چند نکته که در شبکه های مجازی خوانده است و یا از دوستان و آشنایان شنیده سعی در تشخیص مزاج فردی کند و در ادامه بر اساس این تشخیص اقدام به استفاده از مواد غذایی خاصی کند بدون شک در معرض خطر بزرگی قرار می گیرد.

به عنوان مثال بسیاری از افرادی که دارای اضافه وزن می باشند به غلط و با تکیه بر دانش کم و سطحی اینترنتی فکر می کنند که طبع سرد و تری دارند! این اطلاعات ناقص (که توسط پزشکی تایید نشده) می تواند بعد از شنیدن آگهی های( بدون پایه علمی) موجود در شبکه های اجتماعی به این رهنمون کند که برای چربی سوزی بیشتر از زنجبیل و عسل و دارچین استفاده کند … حال فرض کنید این فرد به صورت مداوم و هر روزه این مواد را به امید لاغری به برنامه غذایی اضافه کند …. متاسفانه پیامد این کار جز از دست رفتن سلامتی و آسیب  به ارگانهای سالم بدن این فرد نخواهد بود.

از سوی دیگر حتی اگر فرض کنیم که طبع شما درست تشخیص داده شده باشد اگر بر اساس آن اقدام به خود درمانی و کم کردن گروهی از مواد غذایی کنید، همین ایجاد عدم تعادل نیز میتواند باعث از دست رفتن سلامتی و کیفیت زندگی شما کند.

در آخر اینکه بر اساس آخرین گفته های پزشکان طب سنتی  کشور  افرادی که با بیماری خاصی به سلامتکده های طب سنتی مراجعه می کنند هر یک دارای یک عدم تعادل هستند که درمان آن به دانستن طبع آن فرد ارجحیت دارد. حتی افرادی هم هستند که در کنار بیماری خود در بخش های مختلف بدن دارای عدم تعادل مزاجی خاصی شده اند  مثلا دارای معده های بسیار سرد و سر های بسیار گرم هستند و به هیچ عنوان نمیتوان به این افراد یک مزاج واحد را نسبت داد.

نکته آخر اینکه طبع فردی هم دارای طیف های مختلف است که پزشکان برای تشخیص آن آموزش دیده اند و عموم مردم قادر نیستند با این دقت و ظرافت و به صورت فردی درمان های مناسب را ارائه کنند .

لذا پیام ساتوا به عموم مردم این است که مراقب باشید دانستن طبع فردی و عمل بر اساس آن تنها اولویت در حرکت به سوی سلامتی شما نباید چون لبه دوم این شمشیر میتواند بسیار برنده باشد . وسواس فکری ناشی از این مشکل و توجه بیش به این مورد به جای جدی گرفتن روش های سبک زندگی ساتوا را بر آن داشته که از این واژه کمتر در مطالب استفاده شود تا خدایی نا کرده موجب ایجاد مشکلاتی نگردد.  

نظرات خود را در این زمینه با ما به اشتراک بگذارید … سلامت باشید.

حرکت اصلاحی

حرکات اصلاحی و سبک زندگی سالم

حرکات اصلاحی و سبک زندگی سالم

 

 ما زنده به آنیم که آرام نگیریم          موجیم که آسودگی ما عدم ماست

همانطور که در مقالات گذشته دیدید ورزش و تحرک یکی از شش اصل ضروری حفظ سلامتی بوده و بر اساس توصیه حکیم ابو علی سینا یکی از مهم ترین آنها نیز می باشد

پس از انتشار مقالات گذشته در وب سایت و شبکه های اجتماعی ساتوا به این نتیجه رسیدیم که دانش کافی در مورد ورزش مناسب و مفید در خصوص تعادل جسمانی در حافظه اخیر و بومی ما بسیار ضعیف است و در برخی موارد دیده شده که ورزش نامناسب زیان های جبران ناپذیری به سلامت و تعادل زندگی افراد وارد ساخته است.

بر اساس آموزه های سبک زندگی سالم، می دانیم که در ورزش خوب باید ضربان قلب فرد بالا رفته و صورت او کمی به سرخی بگراید و تعریق هم تا حدی (نه زیاد) صورت گیرد. ساتوا در راستای اهداف خود بر آن است تا ورزش مناسب برای گروه های مختلف را معرفی کند تا علاوه بر بهبود وضعیت فیزیکی و جسمانی، تامین کننده سلامت و تعادل کلی نیز باشد.

ساتوا در کنار پیاده روی، کشش های ساده روزانه به همراه حرکات اصلاحی را برای مردم کشور مفید میداند. اما اینک وقت آن است که بدانیم موضوع حرکات اصلاحی چیست؟ حیطه عمل آن چه اندازه و ویژگی های عملی و حرفه ای آن کدام است؟

 

ورزش اصلاحی چیست؟

انجام کارهای روزمره بصورت اشتباه، کار مداوم و بدون استراحت در یک وضعیت ثابت و نیز عدم فعالیت بدنی باعث شده است تا اکثر افراد جامعه با ناهنجاریهایی در بدن و بویژه ستون فقرات مواجه شوند که این ناهنجاریها بتدریج باعث بروز دردهایی در نواحی مختلف ستون فقرات و به دنبال آن بیماری های مختلف می گردد. بنابراین لزوم دانشی برای شناسایی این ناهنجاریها و کمک در بهبود آنها ضروری می باشد.

حرکات اصلاحی دانشی است برای شناسایی، آموزش، پیشگیری، بهبود و اصلاح این ناهنجاریها و عادات حرکتی افراد. هم چنین می توان حرکات اصلاحی را به کلیه حرکات و فعالیتهای و روشهایی اطلاق نمود که برای رفع ضعفهای جسمانی، عضلانی و ارگانیکی و هماهنگی بکار می رود و باعث می شود تا بدن در یک وضعیت مناسب قرار گیرد.

حرکت اصلاحی

تحرک

از سوی دیگر حرکات اصلاحی یکی از بخش های تربیت بدنی است که هدف آن پیشگیری و رفع برخی ناهنجاری های جسمانی توسط تمرین های بدنی است. به عبارت دیگر حرکات اصلاحی عبارت است از برنامه ای ورزشی و حرکتی که در آن با اجرای تمرین های خاص عملکرد و ساختمان بدن تغییر می کند و اصلاح می شود. همچنین هدف این رشته تامین تندرستی، پر بار کردن ایام فراغت و لذت بخشیدن به زندگی انسان است.

یعنی روشی برای دستیابی به تندرستی که همانا کارکرد طبیعی و در تعادل بدن و تعامل ارگانیک بدن و روان.

اهداف حرکات  اصلاحی:

  1. شناسایی ناهنجاریهای جسمی و حرکتی در افراد
  2. برطرف کردن عوامل جلوگیری کننده از رشد عادی جسمانی
  3. پیشگیری از عوامل ایجاد کننده ناهنجاریها
  4. آموزش صحیح حرکات به افراد
  5. تقویت عضلات ضعیف شده
  6. تقویت جنبه روانی
  7. بهبود و اصلاح عادات حرکتی درافراد

 ناهنجاري جسماني چيست؟

بدن زماني استاندارد است كه اندام ها سالم باشند (دو دست و دو پا)، فرد وقتي مي ايستد در هيچ قسمت از بدنش احساس فشار و خستگي نكند، احساس درد نداشته باشد، نقاط شاخص بدن روي خطوط افقي و عمودي قرار گيرد. در صورتی که هر یک از موارد زیر موجود نباشد براي رفع و یا پيشگيري از ابتلا به اين ناهنجاري ها بايد از علم حركات اصلاحي كمك گرفت.

شاید نتوان معیار ثابت و مشخصی برای وضعیت بدنی تمام افراد به صورت یکسان در نظر گرفت زیرا این موضوع در ارتباط با مکانیک بدن و تحت تأثیر عملکرد دستگاه های مختلف بدن از جمله اسکلت و عضلات است. اما آنچه اهمیت دارد این است که یک وضعیت بدنی مناسب تر خستگی کمتر و کارایی بیشتری دارد. عوامل دیگر نیز به صورت جزیی در ساختار جسمانی موثر است از جمله ن‍ژاد،سنت و عادت های مختلف و حتی حالات روحی و روانی افراد که در ملل مختلف به صورت های گوناگون دیده می شود. عواملی مانند بیماری و یا خستگی نیز وضعت کلی بدن را به طور مقطعی تحت تأثیر قرار می دهند زیرا در نتیجه بیماری و خستگی توان عضلات بدن کاهش می یابد و نیروی وزن بدن بر نیروی انقباضات عضلانی غلبه می کند و وضعیت قائم بدن دچار مشکل می شود.

به طور کلی در حرکات اصلاحی و درمانی «تعادل ساختار فیزیکی انسان و ارائه حرکات و توصیه هایی برای بهبود و کارایی آن» مورد توجه است.

یکی از  انواع ورزش های توصیه شده توسط پزشکان، “ابتهال” بوده که  این ورزش و نرمش برای کارمندان و کسانی که پشت میز می‌نشینند، مناسب است. تمامی افراد می‌توانند در بین انجام کارهای خود با انجام این ورزش‌ها سبب استراحت عضلات درگیر و آرامش روانی خود شوند. این ورزش علاوه بر این که خون رسانی به اعضا را تقویت می‌کند، سبب افزایش دامنۀ حرکات مفاصل نیز می‌شود. از طرف دیگر، این حرکات جزء ورزشهای ملایم و خفیف به حساب می آیند و برای افرادی که دچار ضعف هستند یا به تازگی از بستر بیماری خارج شده و هنوز توان کافی برای ورزش‌های سنگین ندارند نیز مفید است. مراحل انجام این ورزش‌ها به شرح زیر است

۱٫ مرحلۀ اول: کاملا راست ایستاده و دستهای خود را در قسمت جلوی بدن زیر ناف قرار داده و انگشتان دو دست را در هم داخل نمایید، سپس طی هفت ثانیه دستان خود را در حالی که آرنج‌ها صاف هستند به سمت بالای سر ببرید و به آرامی به سمت بالا بکشید. هرجا که احساس درد کردید، حرکت را همانجا متوقف نمایید و به مدت هفت ثانیه دست‌های خود را همان جا آرام بکشید و به صورت کشیده نگه دارید. سپس طی هفت ثانیه دستان خود را به سمت پایین سر بیاورید. به عنوان یک قاعده کلی: در هنگام انجام هر یک از قسمت‌های این تمرین، وقتی درد بروز می‌کند، حرکت را همان جا قطع کنید و سایر اعمال آن مرحله را ادامه دهید.

۲٫مرحله دوم: دست‌ها را از ناحیۀ آرنج خم کرده، در برابر شانه‌ها قرار دهید؛ طوری که پشت انگشتان دست زیر چانه قرار گیرد و حالا حرکت چرخشی دست‌ها طی هفت ثانیه به سمت راست و حول محور ستون فقرات انجام شود و در پایان، کشش خفیفی طی هفت ثانیه انجام شده و سپس به حالت اول بازگشته و مدت کوتاهی صبر نمایید و سپس حرکت به سمت چپ انجام شود.

۳٫مرحلۀ سوم: سر و گردن را در حالی که چشم‌ها کاملا به روبرو نگاه می‌کنند، به سمت راست و چپ با مشخصات تمرین مرحله دو حرکت دهید و سپس گردن را با همان شرایط و کشش‌های خفیف به سمت جلو یا عقب خم نمایید

۴٫مرحلۀ چهارم: در حالت ایستاده طی هفت ثانیه از کمر( مانند حالت رکوع) به سمت جلو خم شوید تا زاویۀ نود درجه بین قسمت فوقانی بدن و ران‌ها ایجاد شود، کشش خفیفی به عضلات داده شود و پنج ثانیه در این حالت بمانید و سپس آرام به حالت اول بازگردید.

افرادی که کمر درد یا زانو درد عملکردی بدون علت مشخص دارند، حرکت خود را تا هر زاویه ای که راحت هستند( حتی زاویه بیست درجه) انجام دهند و به هیچ وجه به عضو فشار وارد ننمایند و سپس کشش خفیف را انجام دهند. به تدریج که دامنۀ حرکات افزایش می‌یابد، دردهای آنان کاهش می‌یابد.

۵٫مرحلۀ پنجم: در حالت ایستاده دست‌ها در کنار بدن قرار گیرد به طوری که کف دست‌ها به بالا نگاه کند؛ سپس طی هفت ثانیه دست‌ها در حالی که آرنج‌ها صاف هستند، به حالت موازی با یکدیگر به سمت بالا(مانند حالت قنوت) حرکت نماید و سپس کشش خفیفی به عضلات داده شود و هفت ثانیه صبر نمایند و سپس طی هفت ثانیه به حالت اول باز گردد. هر یک از حرکات این سه مرحله را می‌توانید یک تا پنج بار انجام دهید تا آرامش کامل حاصل شود.

 

یاری گرفته شده از کتاب حفظ سلامتی از دیدگاه طب سنتی ایران – انتشارات طب سنتی ایران

تاریخچه طب سنتی

تاریخچه طب سنتی

درگذشته بجشکی (پزشکی) پیشه ای بود که تندرستی آدمیان را نگه می داشته

به این معنی که اگر رفته بود باز می آورده، از روی علم و عمل!

                                                                                                       ربیع ابن احمد اخوینی

                                                                                                               کتاب هدایته المتعلمین فی الطب

طب سنتی ایران به صورت عمده  سلامت محور است و نه درمان محور .  طب سنتی نه حجامت است و نه گیاه درمانی بلکه به صورت عمده تکیه  بر سبک زندگی سالم دارد . در واقع پایه طب سنتی پیشگیری از بیماری هاست و میخواهد مردم به یاری علم حفظ الصحه سلامت باشند. علم حفظ الصحه بر دو نوع تقسیم می شود که یک بخش از آن برای همه افراد مناسب و بخش دیگر بر اساس مزاج هر فرد تعیین میشود. بر اساس یافته ها در صورتی که افراد دستورات عمومی را رعایت کنند، ۶۰ یا ۷۰ درصد به اهداف سلامتی خود دست می یابند.

پزشک طب سنتی در هنگام معاینه از افراد می پرسد: چه میخوری؟ چگونه راه میروی؟ چگونه جذب و دفع میکنی؟ چگونه می خوابی؟ چگونه کلام می کنی؟ چگونه می بینی؟ چگونه ارتباط زناشویی برقرار میکنی؟ زیرا روش زندگی بسیار مهم است و بسیاری از بیماری ها در نتیجه سبک زندگی نادرست است!

پاول هیسن استرالیایی که در زمینه تاریخ طب پایان نامه نوشته است، می گوید: ایرانیان در ۱۰۰۰۰ سال قبل پایه گذار طب جهانی بوده اند. آیورودا(طب هند باستان)۵۰۰۰ سال بعد از آن منشعب شد و طب یونانی هم ۷۰۰۰ سال بعد از آن مشتق شد.

طب سنتی ایرانی دو شاخه می شود:

  1. نظری: شامل اموری که در طبیعت و با جان آفرینش جریان دارد که بر سلامت ما تاثیر می گذارد مثل سلامت خاک، آب، درخت، رابطه انسانها و حیوانات. زیرا بشر در مجموعه ای طبیعی با درک بالا و هوشیار زندگی می کند و بیماری ها و سلامتی نیز از رابطه بین موجودات بدست می آید. دومین بخش علم اسباب و علل و سومین هم علم دلایل و علایم است.
  2. عملی: حفظ الصحه، معالجات

در شاخه نظری توجه خاصی به امور طبیعیه وجود دارد یعنی ما باید به امور طبیعی در زندگی اهمیت دهیم و اینکه بدانیم چگونه از طبیعت لذت ببریم، موسیقی جهان را درک کنیم و از آن به عنوان مرهم استفاده کنیم. یکی از دلایل توسعه افسردگی بسیار زیاد در میان مردم جهان این است که بیشتر افراد اسیر تفکر مادی شده اند. اما در مقابل حکیم و طبیب، موسیقی طبیعت را در حوزه سلامتی درک میکند و سعی میکند که تعادل طبیعی را به زندگی بشر برگرداند. دقیقا به همین دلیل بود که اطبا در قدیم باید موسیقی و ادبیات را می آموختند و به نظم و زبان جهان ایمان پیدا میکردند. اما حالا فقط دانستنی‌های علمی منبع کافی برای طبیب شدن است و ممکن است اطبایی هم باشند که هیچ درکی از آفرینش ندارند و از طبیعت لذت نبرند. بنابراین این اطبا نمیتوانند در افراد نشاط ایجاد کنند و سلامت بخش باشند. شاید به همین دلیل است که در منابع رسمی طب مدرن در ۸۰ درصد موارد می نویسند: “سبب بیماری مشخص نیست” چون طبیعت را درک نکرده و علل را نمی توانند به هم مربوط کنند! شاید علت این است که علم پر اهمیت اسباب و علل، از طب هریسون غربی حذف شده است.

در خصوص علم دلایل و علائم هم باید گفت که همان علم سیمولوژی یا تشخیص فیزیکی است و از جمله از طریق لمس کردن و دیدن و سمع کردن و دقت کردن پزشک به تشخیص میرسد. مثل علم فراست است که از طریق چهره شناسی، نبض شناسی، علم قاروره، کف بینی، نوع انگشتان و حرکات دست و صورت و … شخصیت واقعی انسان را درک میکند. به عنوان مثال می گویند شخصیت تو درکلام پنهان است و می گویند صحبت کن تا بفهمم کیستی!علم قاروره یا علم شناختن ادرار در گذشته ایران بسیار مرسوم بوده است.

در تاریخ آمده است که ۳۰۰ سال قبل از میلاد پیامبر اکرم (ص) بزرگترین دانشگاه جهان و بزرگترین بیمارستان دنیا تاسیس شده است و جرجس جندی شاپوری رئیس اطبای جندی شاپور بود. در سال ۱۴۸ هجری قمری منصور خلیفه عباسی دچار بیماری گوارشی صعب العلاج میشود. حاکم به جرجیس خبر می فرستند و او هم میگوید چند روز صبر کنید تا کارها را سر و سامان بدهم و بعد از آن وارد دارالخلافه می شود. خلیفه در ابتدا می گوید که باید از جرجس امتحان در حوزه علم قاروره گرفته شود! او با سر بلندی موفق می شود و تشخیص میدهد که ادرار داده شده به او مربوط به حیوان است و نه انسان و سپس خلیفه را هم درمان می کند. این شواهد تاریخی گویای تاریخچه طب غنی ایرانی است.

حال اگر در طب عملا بفهمیم که یک فرد سالم است باید بوسیله کلیات حفظ الصحه تلاش کنیم تا سلامتی او را ادامه دهیم و این ادامه یافتن از دید شیخ الرئیس ابو علی سینا اینگونه است:

مُعظمُ تدبیرُ حفظ‌الصحه، هو ٲن یَرتاض، ثُمَّ تدبیرُ الغذا، ثُمَّ تدبیرُ النَّوم.

اولین اصول در حفظ سلامتی جامعه این است که افراد فعالیت بدنی مناسب داشته باشند .

دومین قدم در حفظ سلامتی این است که تغذیه را مدیریت کنیم که بسیار پر اهمیت است .

و سومین گام در مدیریت سلامتی  درست، به اندازه و به موقع خوابیدن است .

نکته مهم در این جمله کلمه تدبیر است که به معنی مدیریت، برنامه ریزی و تفکر است. همانطور که از جمله حکیم ابو علی سینا مشخص است هدف اصلی طب سنتی حفظ سلامتی است. که تعداد بیماران مراجعه کننده به پزشک کمتر شده و مردم کمتر بیمار شوند. اگر تعداد بیماری ها افزایش پیدا کند هزینه ای سرسام آور به بیماران، به نسل موجود و آینده وارد می شود. از سوی دیگر پزشکان وقت بسیار کمی دارند تا بتوانند همه افراد را درمان کنند لذا افراد باید هر یک به سلامتی خود واقف بوده و در جهت حفظ آن کوشا باشند. اما متاسفانه پیام های سلامتی موجود در جامعه و فضای مجازی سهم اندکی دارند. باید هدف به نوعی تعیین شود که این پیغام ها به جوانان و به خصوص خانم ها برسد. خانم ها در ۶ وجه متفاوت بر زندگی بشر تاثیر گذار بوده و آقایان تنها در یک وجه موثرند. این پیام ها در واقع لازم است تا روش چگونگی زندگی کردن و چگونگی نگهداشت از بدن را بهبود بخشند.

مثال این موضوع خرید ماشین توسط ما است. یک ماشین بعد از خروج از خط تولید، به همراه یک دفترچه راهنما به ما تحویل می شود و دارای اطلاعاتی در مورد روغن، تنظیم باد ،وزن سرنشین ، تنظیم چراغ ها  و … است و اگر کسی این مسائل را رعایت نکند دچار مشکل می شود! اما در مقابل وقتی به بدن انسان می‌رسیم به دفترچه راهنما اصلا وجود ندارد یا اگر باشد به آن توجه نمیشود.

باید کودکان و جوانان آداب مربوط به حفظ سلامتی را یاد بگیرند. دقیقا همانطور که به بچه ها یاد می دهیم در ۷ سالگی باید به مدرسه بروند باید نحوه نگهداری از بدن و سلامتی را هم به بچه ها بیاموزیم. مثلا خانواده ها باید بدانند که ساعت ۹-۱۰ زمان خواب شروع شده و صبح زود زمان بیداری است. این دانش که چگونه غذا بخوریم و چگونه فضولات بدن را دفع کنیم، باید در میان همه مردم اشاعه پیدا کند زیرا به دلیل عدم آگاهی عموم مردم، افرادی که می دانند و میخواهند به این اصول عمل کنند در انزوا قرار گرفته و ناراحت می شوند.

باید سعی کنیم عرف جامعه ما را که تغییر کرده به حالت اولیه برگردانیم. باید بتوانیم عرف جدیدی بسازیم تا توسط کسانی که اطلاع پیدا می کنند به نسل بعدی منتقل شود. این عرف جدید میگوید که روش زندگی سالم بسیار ساده تر ارزانتر است و اگر هموطنان ما بدانند که به این روش راحت تر می توانند زندگی کنند این روش، بدون شک توسعه سریع تری خواهد داشت.

برگرفته از سخنرانی آقای دکتر محسن ناصری

موسسه فرهنگی و هنری نوین پژوه اندیشه کوثر

یادگیری و تغذیه

نقش تغذیه در یادگیری

برای سهولت مطالعه شما عزیزان بعد از ویدئو این سخنرانی، مطالب گفته شده هم به صورت نوشتاری هم قرار داده شده است تا قابلیت ارجاع و به اشتراک گذاری داشته باشد… لطفا در صورت تمایل در بخش ویدئو تصویری از گزینه های تغییر کیفیت تصویر برای سرعت های پایین تر اینترنت استفاده کنید.

امیدواریم همواره در مسیر سلامت و تعادل باشید !

می خواهید به کودکان آموزش دهید؟ به آنها خوب غذا بدهید

من یک آشپز و سیاستگزار غذا هستم، اما در یک خانواده پر از معلم بزرگ شده ام.  آنها به من آموختند که تنها راه رسیدن به جواب های درست پرسیدن سوال های درست است. پس این سوال های درست کدامند؟ وقتی به پیشرفت نتایج در آموزش و پرورش فرزندانمان فکر می کنیم؟ قطعا جواب های مهمی وجود دارند، اما فکر میکنم اینجا نقطه خوبی برای آغاز است: به نظر ما رابطه بین رشد ذهنی یک کودک و رشد بدنی آنها چیست؟ ما چه انتظاری از یادگیری کودکانمان باید داشته باشیم اگر رژیم غذایی آنها پر از قند و خالی از مواد مغذی باشد؟ چطور ممکن است یادگیری مناسب داشته باشند اگر بدنشان همواره به سمت گرسنگی میل کند؟ و با توجه به تمام منابعی که داریم به مدارس اضافه می کنیم، ما باید توقف کنیم و از خودمان بپرسیم آیا ما واقعا در حال آماده سازی کودکان مان برای موفقیت هستیم؟

چند سال پیش من داور یک مسابقه آشپزی به نام “Chopped” بودم (به معنی تکه تکه شده) در آن چهار آشپز با مواد اولیه راز آمیز مسابقه می دهند تا مشخص شود کدام یک بهترین غذا را آماده می کند به غیر از یک قسمت— که بسیار خاص و مهم بود به جای چهار آشپز متعصب که تلاش می کردند خودشان را نشان دهند— چیزی که من هیچی راجع بهش نمی دانستم— (خنده حضار) این آشپز ها, آشپز های مدرسه بودند— یادتون هست خانم هایی را که در مدرسه “خانم ناهار” صدا می کردید؟ اما آنهایی که مد نظر من هستند را “آشپز های مدرسه” می نامیم. خب. این خانم ها خدا بهشان برکت بدهد آنها تمام روز را برای آماده کردن غذا برای هزاران کودک صرف می کنند صبحانه و ناهار فقط با ۲.۶۸ دلار به ازای هر ناهار که در حقیقت یک دلار آن صرف خود غذا می شود. حالا در این قسمت، ماده اولیه راز آمیزغذای اصلی کینوا بود. (نوعی گیاه) می دانم که زمان زیادی گذشته از آخرین باری که شما در مدرسه ناهار خوردید، و ما پیشرفت های زیادی در مواد مغزی داشتیم اما کینوآ هنوز بخش اصلی کافه تریا های مدارس را شامل نمی شود

پس این یک چالش بود و غذایی که هرگز فراموش نخواهم کرد توسط یک خانم‌ پخته شده بود به نام شریل باربارا. شریل مدیر مواد مغزی در دبیرستان عمومی در کانکتیکات بود. او یک پاستای بسیار خوشمزه پخته بود. فوق العاده بود. یک پاپاردل با سس ایتالیایی کیل و پارمزان. خوش طعم بود با کیفیت نظیر رستوران ها به غیر از اینکه— او کینوآ را نسبتا خام اضافه کرده بود به غذا این انتخاب بسیار عجیب بود، و بسیار ترد هم از آب درامده بود. (خنده حضار) پس من ژست داور تلویزیونی شماتت بار که باید را به خود گرفتم، و از او دلیل این کار را پرسیدم.

شریل جواب داد:‌ “خب، اولا من نمیدانم کینوآ چیست.”  «اما میدانم که امروز دوشنبه است، و در مدرسه من در دبیرستان عمومی، من همیشه پاستا می پزم»

ببینید، شریل این موضوع را برای خیلی از کودکانش توضیح داد، هیچ غذایی آخر هفته ها پخته نمیشد. نه در شنبه ها، و نه در یکشنبه ها. پس پاستا درست کرد چون میخواست مطمئن باشد چیزی درست کرده است که می داند بچه هایش می خورند. به قول خودش،‌ چیزی که گوشت بدنشان شود. چیزی که سیرشان کند. وقتی که دوشنبه از راه رسید شدت گرسنگی بچه های او آنقدر شدید بود که نمی توانستند حتی راجع به یادگیری فکر کنند. غذا تنها چیز بود که در فکرش بودند. تنها چیز. و متاسفانه، آمار ها هم داستان— مشابهی را نقل می کنند.

پس بیایید این موضوع را برای یک کودک تصور کنیم.

و ما باید بر روی مهمترین وعده روز، صبحانه تمرکز کنیم. با الیسون آشنا شوید. او ۱۲ سالش است، مثل شلاق باهوش است و میخواهد وقتی بزرگ شد یک فیزیکدان شود. اگر الیسون به مدرسه ای برود که در آن صبحانه مغذی برای همه بچه هایش سرو شود، این اتفاق ها رخ می دهند. شانس بدست آوردن یک وعده مغذی با میوه و شیر، با نمک و قند کمتر به طور قابل توجهی افزایش می یابد. الیسون نسبت به دیگر کودکان چاقی کمتری خواهد داشت. نیاز کمتری به پرستار خواهد داشت. مقدار کمتری استرس و افسردگی تجربه میکند. اخلاق بهتری به خود میگیرد. حضور در کلاس بیشتری خواهد داشت و اغلب به موقع به کلاس می رسد. چرا؟ خب، چون یک غذای خوب در مدرسه منتظرش است به طور کلی،‌الیسون در سلامت بهتری از یک دانش آموز معمولی است.

پس آن بچه ای که یک صبحانه مغزی منتظرش نیست چی؟ خب، با تامی آشنا شوید. او هم ۱۲ سالش است، یک بچه فوق العاده می خواهد دکتر شود، وقتی تامی در مهد کودک است، در ریاضیات ضعف نشان میدهد. وقتی به کلاس سوم می رسد نمرات ریاضی و روخوانی کمتری می گیرد. وقتی ۱۱ سالش می شود شانس این که یک درس را تکرار کند بالاتر می رود. تحقیقات نشان میدهد،‌بچه هایی که تغذیه کامل ندارند، مخصوصا در صبحانه، عملکرد شناختی ضعیف تری دارند.

یادگیری و تغذیه

اما چقدر این مساله فراگیر است؟ خب، متاسفانه، بسیار زیاد! به این ۲ آمار دقت کنید که به نظر می رسد در دو سوی مخالف این مساله هستند، اما در حقیقت دو سوی یک سکه اند از یک سو از هر ۶ آمریکایی، یک نفر غذای کافی دریافت نمی کند شامل ۱۶ میلیون کودک —تقریبا ۲۰ درصد — غذای کافی ندارند تنها در این شهر، نیویورک ۴۷۴.۰۰۰ کودک زیر هجده سال هر روز گرسنگی می‌کشند. تکان دهنده است. در سوی دیگر. رژیم و مواد مغذی، دلیل شماره یک مرگ های قابل پیشگیری و بیماری ها است حداقل در این کشور. و یک سوم کودکانی که امشب راجع بهشان صحبت کردیم در مسیر مبتلا شدن به دیابت در آینده هستند. چیزی که هضمش سخت است اما واقعیت دارد این است که مدت هاست که این ها همان کودکان هستند. پس آنها خود را با کالری های کم خاصیت و ناسالم سیر می کنند کالری هایی که دور و برشان هست و خانواده شان می تواند تامین کند اما در پایان ماه کوپن های غذا تمام می شوند و ساعت کار کم میشود و آنها توان مالی تهیه هزینه اولیه غذا را نخواهند داشت.

اما ما باید بتوانیم این موضوع را حل کنیم درسته؟ یک برنامه به شکل شگفت آوری موفق بوده است، چون کمک کرد یک مانع بزرگ را پشت سر بگذاریم وقتی مساله آماده کردن یک صبحانه مغذی برای کودکان بود و اون مانع، شرمساری بود مدارس قبل از مدرسه صبحانه می دادند، و این فقط برای بچه های فقیر تر آماده شده بود و همه می دانستند چه کسی فقیر است و نیاز به کمک دولتی دارد. حالا، همه بچه ها، بدون توجه به سطح درآمد پدر و مادرشان غرور زیادی کسب می کردند. پس،‌ چه اتفاقی افتاد؟ خب، مدارسی که این برنامه را اجرا کرده بودند ۱۷.۵ درصد رشد در نمرات ریاضی و روخوانی تجربه کردند ۱۷.۵ درصد و تحقیقات نشان داده که وقتی بچه ها، صبحانه کامل و مغذی دریافت می کنند شانس فارق التحصیل شدن آنها ۲۰ درصد افزایش می یابد ۲۰ درصد وقتی به فرزندانمان تغذیه ای که نیاز دارند را می دهیم به آنها شانسی برای رشد می دهیم هم در کلاس درس و هم ورای آن

 دونا مارتین یک مدیر مواد مغذی در منطقه بورک است در وینسبورک، جرجیا خب، چند سال پیش دونا تصمیم گرفت که از استاندارد هایی که می آمدند جلو بزند. و استاندارد های غذایی خود را بازسازی کند. او میوه، سبزیجات و انواع غلات را بیشتر و یا اضافه کرد، او برای همه دانش آموزانش صبحانه را در کلاس سرو می کرد. و او یک برنامه شام نیز طرح ریزی کرد. چرا؟ بسیاری از دانش آموزانش وقتی به خانه می رفتند شام نداشتند

خب،‌آنها چطور برخورد کردند؟ بچه ها عاشق غذا شدند آنها مواد مغزی بیشتر را دوست داشتند، و عاشق گرسنگی نکشیدن بودند. وقتی ما به فرزندانمان تغذیه مناسب می رسانیم، آنها رشد می کنند و این فقط محدود به شریل بارباراها و دونا مارتین های این دنیا نمی شود. این بسته به همه ماست. و غذا دادن به کودکان مان با مواد مغذی اولیه، تنها نقطه آغاز است. آنچه که من طرح ریزی کرده ام یک مدل است برای بسیاری از مشکلات سختی که با آنها مواجه هستیم اگر بر روی هدف ساده تغذیه درست خودمان تمرکز کنیم شاهد دنیایی خواهیم بود که پایدار تر و امن تر است می توانیم به شکل قابل توجهی بهره وری اقتصادی مان را افزایش دهیم: می توانیم سلامت مان را دگرگون کنیم و می توانیم راه درازی را برویم تا مطمئن باشیم زمین می تواند برای نسل های آینده هم کافی باشد. غذا نکته ای است که تلاش های کلی ما می توانند بزرگترین اثر ها را بگذارند.

پس ما باید از خودمان بپرسیم سوال درست کدام است؟ چه اتفاقی می افتد اگر ما خودمان را با غذایی مغزی تر و با رشد پایدار تر تغذیه کنیم؟ اثر آن چه خواهد بود؟ شریل باربارا، دونا مارتین، مربی پارکر و خرس های برک کانتی— من فکر می کنم آنها جواب درست را می دانند.

بسیار ازتون متشکرم.

 منبع :  آموزش به کودکان با خوب غذا دادن

تدابیر فصل بهار

تدابیر مناسب فصل بهار

بهار بهترین و معتدل‌ترین فصل در میان فصول چهارگانه است. هوا در بهار به تدریج گرم مى شود و سرما و ترى زمستان تحلیل مى رود. مزاج بهار گرم و تر است و گرما و رطوبت براى روشن نگاه داشتن چراغ حیات و سلامتى، لازم و ملزوم یکدیگرند.

دفع مواد نامناسب

در فصل زمستان به علت سرماى حاکم، مواد زاید در بدن منجمد شده و باقى مى مانند، اما در بهار که هوا کم کم گرم مى شود، این مواد زاید به تدریج ذوب شده و به حرکت در مى آیند و به همین خاطر بیمارى هاى قدیمى دوباره قد علم مى کنند. اگر عضوى از بدن ضعیف باشد، مواد زاید به آن حمله کرده و در آن تجمع پیدا مى کنند؛ گاهى نیز مواد اضافى به سمت پوست هجوم مى آورند تا از آنجا راهى براى خروج بیابند و به همین دلیل بروز دمل ها و جوش هاى پوستى در این فصل شدت مى یابد؛ بنابراین بنا به توصیه اطباى طب سنتى، قبل از اینکه این مواد اضافى براى بدن مشکلى ایجاد کنند، بهتر است راه خروج آن ها از بدن باز شود. براى خروج مواد اضافى و پاکسازى بدن راه هاى متعددى وجود دارد؛ یکى از مهم ترین این راه ها ، دفع آن ها از طریق مدفوع است؛ پس در کسى که لینت طبع نداشته و دفع مدفوع او به خوبى صورت نمى گیرد و به بیان ساده تر دچار یبوست است، مواد اضافى راه مناسبى براى دفع نداشته و در بدن تجمع مى یابند؛ بنابراین برطرف کردن یبوست و مصرف مواد غذایى ملین مانند آلو، تمر هندى، هویج، مویز و انجیر مناسب است. ترکیبات زیر، برطرف کننده یبوست و مناسب براي فصل بهار هستند:

  1. سوپ جو با هویج و سبوس گندم و سبزیجات
  2. آش ماش با مغز بادام
  3. شربت آلو؛ مقداري آلوي درشت و شیرین را کاملا شسته و در ظرفی بریزید و آنقدر آب به آن بیفزایید که روي آلوها را بگیرد؛ سپس با حرارت ملایم آن را بپزید و تا پخته و له شدن آلو ها، میزان آب را با اضافه کردن مقدار مورد نیاز، ثابت نگه دارید؛ سپس مواد را صاف کرده و آب به دست آورده را با یک چهارم مقدار آن شکر به قوام آورید و در هر وعده، ۱۰۰-۱۵۰گرم بنوشید.

دستورات غذایى در فصل بهار

پرهیزات غذایى

در بهار باید از مصرف زیاد موارد زیر پرهیز کرد:

۱٫گوشت به میزان زیاد؛ مصرف زیاد گوشت -مخصوصا گوشت قرمز- باعث افزایش گرمى و ترى در بدن مى شود و با توجه به اینکه مزاج فصل بهار هم گرم و تر است، افزایش بیش از حد گرمى و ترى بدن را دچار مشکل مى کند.

  1. غذاهاى شور و غلیظ؛ بهتر است در فصل بهار از خوردن غذاهاى شور و غلیظ مانند کله پاچه،
    گوشت گاو، خامه و ماست ترش پرهیز شود. مصرف زیاد آجیل شور نیز که در نوروز مرسوم است، مناسب فصل بهار نیست.
  2. بهتر است ادویه جات تند مانند دارچین، فلفل، زنجبیل و… کمتر مصرف شوند.

توصیه هاى غذایى

حکماى طب سنتى عقیده دارند که در فصل بهار باید به »تلطیف غذا« پرداخت. کلمه تلطیف غذا ممکن است در ذهن این معنى را ایجاد کند که باید غذایى خورده شود که از آن خون رقیق تولید شود. یا ممکن است کسى با شنیدن این کلمه فکر کند که باید غذاى کمترى مصرف کند؛ درحالى که مقصود از تلطیف غذا، هیچ کدام از این دو معنى نیست زیرا غذاهایى که خون رقیق در بدن تولید مى کنند، اغلب طبیعت گرم دارند و مصرف غذاهاى داراي طبیعت گرم در این فصل مناسب نیست؛ بلکه باید غذاهایی با طبیعت مایل به سرد مصرف شود تا هیجان و رقت اخلاط و مواد را تعدیل کند؛ از سوى دیگر درون بدن و دستگاه گوارش گرم شده و به همین خاطر هضم تقویت مى شود و بدن به غذاى بیشترى احتیاج دارد؛ به علاوه گرسنگى باعث تحریک بیشتر اخلاط مى شود؛ پس کم کردن مقدار غذا نیز در بهار صحیح نیست؛ اما منظور اطباى سنتى از تلطیف غذا، خوردن غذایی است که هر چند از لحاظ مقدار زیاد است، ولی غذاییت کمى دارد؛ مانند میوه ها و سبزیجات؛ در واقع باید با مصرف مقدار زیاد غذا با غذائیت کم، دستگاه گوارش را فریب داد و سرگرم کرد تا خیال کند که غذاى زیادى مصرف شده ولى در عمل مواد زیادى وارد عروق نشود و به هیجان اخلاط و مواد نیفزاید؛ بدین ترتیب باید به طبیعت فرصت داد که
اخلاط اضافه را آماده کرده و از بدن دفع کند. برخی از غذاها و ترکیباتی که مصرف آن ها در فصل بهار توصیه می شود، به شرح زیر است:

  1. آش سبزیجات (گشنیز، شوید، اسفناج، هویج و…)
  2. بورانی اسفناج
  3. کاهو با سکنجبین
  4. آش یا سوپ جو با روغن زیتون و آبغوره
  5. زرده تخم مرغ عسلی
  6. گوشت پرندگان، مانند بلدرچین، کبک و جوجه مرغ
  7. ماش پلو با خرفه
  8. ماء الشعیر طبی؛ جو را ۲۴ساعت خیسانده و سپس با ۱۴-۲۰برابر آن آب، روي حرارت قرار دهید؛
    به محض شکفته شدن جو، از روي حرارت برداشته و بلافاصله آب روي آن را صاف کنید.
  9. شربت تمر هندي
  10. شربت سیب و زرشک و لیمو؛ ۴۰۰گرم آب زرشک را با ۴۰۰گرم آب سیب شیرین تازه، ۲۰۰گرم
    آب لیمو ترش تازه و کمی شکر به قوام شربت بیاورید.
  11. خورش ریواس(ریواس جوان خرد شده، کمی نعنا و جعفري و آبغوره و پیاز و زردچوبه(
  12. شیربادام؛ ۱۵عدد بادام درختی خام پوست کنده را با یک لیوان آب و کمی عسل یا شکر یا نبات،
    در مخلوط کن ریخته و مخلوط کنید.

ورزش در بهار

در بهار ورزش به اندازه معتدل توصیه می‌شود و ورزش شدید، به دلیل ایجاد گرمی بسیار و روان شدن و تحریک اخلاط و تحلیل زیاد مناسب نیست؛ ورزش کم هم که اصلا سبب تحلیل مواد زاید نشود، پسندیده نیست؛ پس بهتر است ورزش در فصل بهار، آرام و طولانی مدت باشد تا بیشتر از ایجاد گرمی در بدن، سبب تحلیل مواد زاید شود. بهترین زمان برای ورزش کردن در فصل بهار، اوایل روز(صبح) و اواخر روز(نزدیک غروب) است.

حمام در بهار

در بهار حمام رفتن در ابتدای روز مفید است و خصوصا این موضوع، هرچه به اواخر بهار نزدیک می‌شویم، اهیمت بیشتری پیدا می‌کند؛ علت این است که در اواخر بهار گرما بر خنکی هوا چیره شده و احتیاج بدن به عمل تعریق شروع می‌شود؛ ولی این نیاز باید کم کم و با ملایمت تامین شود که حمام با تحریک غدد عرق این کار را انجام می‌دهد.

کنترل وضعیت روحی در بهار

در ماه های ابتدایی بهار به علت اینکه خون در هیجان است و به سمت بالا و مغز بیشتر حرکت می‌کند، ممکن است فرد دچار غلیان احساسات و یا خشم و عصبانیت شود؛ بنابراین در فصل باید از خشم شدید و شادی ناگهانی و بسیار پرهیز کرد زیرا این‌ها همه محرک اخلاط هستند و چون خاصیت خود فصل نیز هیجان و حرکت اخلاط است، چنین عواملی با تشدید این موضوع ممکن است باعث آسیب رساندن به فرد شوند؛ به همین خاطر باید مغز و اعصاب را تقویت کرد که یکی از بهترین راه‌های تقویت آن‌ها، استشمام بوهای خوش مانند گلاب و ریحان است. همچنین بهتر است در این فصل از انجام کارهایی که باعث ایجاد هیجان کاذب می‌شوند، مانند استفاده از ماشین‌های بازی در شهربازی‌ها، پرهیز شود.

ممنوعیت های غذایی در فصل بهار :

  1. از پرخوری و برهم خوری پرهیز شود.
  2. غذاهای خون‌ساز مثل گوشت‌ها، شیرینی‌های قوی، روغن ها، تخم مرغ و … کمتر مصرف شوند.
  3. خوردنى ها و آشاميدنى‌هاى با طبع گرم و به ویژه با طبع گرم و تر، محدود شوند.
  4. از خوردن غذاهاى شور، تلخ و تند و تیز پرهيز شود.
  5. از خوردن غذاهاى غلیظ مانند کله‌پاچه، گوشت گاو، خامه، ماست ترش و … خودداری شود.
  6. مصرف غذاهای کنسروی و مانده در این فصل حتی از فصول دیگر هم مضرتر است.
  7. مرسومات تغذیه‌ای امروزی بهار(آجیل های بوداده؛ شیرینی های قنادی؛ شکلات و کاکائو و …؛ انواع پلوها و چلوها با خورش های گوشتی و کباب ها و …) همه و همه در جهت بدتر شدن اوضاع بهاری بدن عمل می کند و باید از آنها پرهیز کرد.
  8. غذاهایی مانند فست فودها در بهار هم مثل همیشه در فتنه انگیزی بدنی نقش ویژه ای دارند.

تدابیر توصیه شده حالتی نسبی دارند و نه مطلق و در هر فرد، بر اساس وضعیت جسمی و مزاجی او تصمیم گیری می شود و قرار نیست همه افراد، در بهار شروع به مصرف غذاهای یکسان با طبع خنک کنند. مثلا غذای یک فرد بلغمی در بهار، اگرچه نسبت به غذای زمستان او خنک تر و لطیف تر است، اما نسبت به غذای بهاری یک فرد دموی، گرم تر است.

ورزش و تغذیه

ورزش درست و متعادل چگونه است؟ (قسمت ۲)

در مقالات گذشته بر اهمیت ورزش درست و متعادل سخن رفته است. در این قسمت نیز به ادامه مباحث گذشته خواهیم پرداخت. اگر حركتي دائمي و مستمر باشد و بين آن فاصله‌اي به نام سكون نباشد؛ رطوبت هاي بدن تحليل می رود و با از بین رفتن رطوبت بدن، حرارت غريزي هم دچار تباهي مي‌شود. ابن سينا عقیده دارد که خواب، شبيه‌ترين چيز به سكون است؛ بنابراین اثرات مثبت خواب براي سكون و آرامش هم قابل اثبات است. سکون و آرامش، مثل خواب، قواي طبيعي را تقويت مي‌كند؛ باعث تقويت هضم غذا مي‌شود؛ رطوبات تحلیل رفته را جبران می کند؛ دفع فضولات از راه روده و مثانه را تسهیل می کند و …. سکون و بی حرکتی، در همه حالات، سرد کننده و رطوبت دهنده بدن است و در حقیقت موجب افزایش خلط بلغم در بدن می گردد. حاصل این اتفاق، چاقی، لختی و سستی بدن، تنبلی، رکود ذهنی، افزایش امتلاء و تجمّع اخلاط فاسد یا نپخته در بدن و … است. بی حرکتی موجب خفه شدن و خاموشی تدریجی حرارت غریزی می شود. در مقام مثال، حرارت غریزی بدن شخصی که تنبل و ساکن است، مانند آتشی که در آن دمیده نمی شود، کم کم رو به زوال می رود. از همین رو، ورزش و تحرک برای دمیدن در این آتش ضروری است.

ورزش و تغذیهتدابیر مشترک غذا و ورزش

اکنون به بیان تدابیر مشترک در بحث غذا و ورزش می‌پردازیم: کلاً نیاز غذایی افرادی که ورزش می‌کنند، بیشتر از افرادی است که ورزش نمی‌کنند (از نظر کمیت) و این اشخاص می‌توانند غذای بیشتری بخورند که این امر به دلیل بالا بودن مصرف در بدن این اشخاص است. افراد دارای شغل‌های با فعالیت بدنی سنگین مانند کارگران ساختمانی نیز شامل این مورد می‌شوند و باید حتماً تمام وعده‌های غذایی را در برنامه خود داشته باشند و حجم غذایشان نیز کم نباشد (نه به معنای پرخوری!)

کیفیت غذا نیز اهمیت دارد. از آنجایی که ورزش عضلات را درگیر می‌کند و مزاج عضلات هم گرم و تر است و قسمت عمده وزن بدن را عضلات تشکیل می‌دهند، افراد ورزشکار به ویژه ورزشکاران حرفه‌ای بیشتر به غذاهای با مزاج گرم و تر نیاز دارند. این قبیل غذاها عبارت‌اند از: گوشت‌های قرمز، تا حدودی مواد چرب، گندم و فرآورده‌های آن (مانند نان و برنج)، مغزها (مانند مغز بادام و پسته) و کلاً موادی که شیرین هستند.

در واقع باید توجه داشت که مواد تحلیل رفته و مصرف شده در ورزش باید جایگزین شوند، ولی برعکس، کسانی که فعالیت بدنی ندارند و یا شغل‌های بدون تحرک (مانند پشت‌میزنشینی) یا فعالیت‌های فکری دارند (مانند دانشجویان و مدیران) باید حجم غذای خود را کاهش دهند و از غذاهای تولیدکننده خلط دم (خون‌ساز) کمتر استفاده کنند. این قبیل غذاها عبارت‌اند از: غذاهای سنگین با هضم سخت (مانند گوشت و بویژه گوشت گاو) که این غذاها را ورزشکاران باید استفاده کنند اما افراد بی‌تحرک و پشت‌میزنشین باید از مصرف آن‌ها اجتناب نمایند.

در کل، قدرت هضم در افراد با فعالیت بدنی زیاد، بالاتر است، چون مواد غذایی در عضلات به مصرف می‌رسد و در سیستم گوارش جذب می‌شود، بنابراین افراد با فعالیت بدنی کم باید بیشتر از غذاهای سبک مانند آش، سوپ و میوه‌جات استفاده کنند و از غذاهای سنگین کمتر استفاده کنند. این در صورتی است که ورزشکاران با مصرف غذاهای سبک دچار ضعف بدن و عدم توفیق در فعالیت خود می‌شوند.

نکات:

۱٫كارهای روزمره، چون با اراده و تمركز انجام نمي‌شوند؛ تأثير مطلوب ورزش را ندارند. در واقع، اراده و تمركز در ورزش، حرارت غريزي و قوا را متوجه عضو مي‌كند و تأثيرات مطلوب را به جا مي‌گذارد. بنابراین کارهاي روزمره رياضت محسوب نمی شوند. البته بعید است که فعالیت هایی مثل کشاورزی، آهنگری و … را نیز بتوان مشمول این برداشت دانست.

۲٫ بر اساس عواملی چون سن، جنس، مزاج، نوع تغذیه، بیماری های شخص، فصل، اقلیم محلّ زندگی و … نوع ورزش هر فرد با دیگری متفاوت است و تجویز عمومی ورزش برای همگان ممکن نیست.

۳٫ کودکان، با توجه به نوع مزاج و نیز فعالیت زیادی که دارند، علی العموم نیاز چندانی به ورزش ندارند و تحمیل ورزش، به ویژه ورزش های سنگین، به ایشان، با کاهش رطوبات بدن، در روند رشد کودکان اختلال ایجاد می کند. بنابراین باید توجه داشت که اصرار والدین امروزی به شرکت فرزندانشان در فعالیت های ورزشی سازمان یافته باشگاهی، می تواند عوارض جبران ناپذیری برای کودکان داشته باشد؛ به ویژه که این اصرار، در فصل تابستان که نیاز به ورزش به حداقل می رسد، در بیشترین مقدار خود است.

۴٫ قدرت ورزش در دفع مواد دفعی، محدود است و دامنه اش، ۲۴ ساعت گذشته را فرا می گیرد. بنابراین برای بهره برداری صحیح از ورزش، انجام ورزش روزانه ضروری است اگرچه ورزش های متناوب یا هفتگی هم خالی از فایده نیستند.

۵٫ افرادی که به دنبال لاغر شدن هستند، از ورزش ملایم، طولانی و کند، بیشترین بهره را می‌برند که نقش تحلیل برندگی آن بیشتر است و حرارت را خیلی افزایش نمی‌دهد و به این ترتیب این ورزش‌ها برای افراد گرم مزاج (تر یا خشک) مناسب‌تر است.

۶٫تمام افراد به ورزش نیاز دارند، ولی نیاز افراد با مزاج سرد و تر و سپس افراد با مزاج گرم و تر به ورزش بیشتر است.

مضرات حرکات بسیار زیاد (ورزش سنگین)

ورزش با همه اثرات مثبت و خوبی که در زندگی دارد، رعایت اعتدال در آن نیز مهم است و افراط در آن خسارتهایی را بر بدن وارد خواهد کرد. زیرا حرکت بسیار زیاد، باعث گرم و خشک شدن بدن شده (افزایش صفرا)؛ اخلاط بدن را متعفن می کند؛ همچنین حرکت زیاد موجب تحلیل بدن می شود؛ بدن رو به سستی رفته؛ ایجاد خفقان و غش می کند.

ورزش‌های سنگین یعنی ورزشی که بیش از حد معمول باشد، نه تنها  ارزش درمانی ندارند بلکه یک نوع خودکشی محسوب می شوند. وقتی فردی چند سال ورزش سنگین می کند، مانند آن است که فتیله چراغ عمر خود را بالا کشیده باشد؛ حاصل این عمل، نور خیره کننده ای است که در ظاهر، دیگران را به حیرت درآورده است و شخص، مورد تحسین قرار می گیرد امّا این کار باعث می شود که سوخت چراغ زندگی جسمانی، یعنی حرارت و رطوبت غریزی به سرعت رو به پایان رود. با اتمام حرارت غریزی، قوای بدن(حیوانی، طبیعی و نفسانی) دیگر در کالبد جسم باقی نمی مانند و از بدن خارج می شوند(خروج روح از بدن). این اتفاق توجیه طب سنتی بر مرگ های زودرس بسیاری از ورزشکاران حرفه‌ای در این روزگار است.

ترک ناگهانی ورزش و به ویژه ورزش های سنگین، بسیار خطرناک است. بسیار تجربه شده است که این کار باعث افت شدید قوای بدنی و ظهور انواع بیماری ها می شود. از دیدگاه طبّ سنّتی، هرگاه جنبشي كه حرارت غريزي، یعنی ابزار زندگي جسمانی را به سوي اندام ها راهنمايي مي كند متروك گردد، نيروي اندام ها رو به ناتواني و نابودي مي رود.