رفع تشنگی در ماه رمضان

رفع تشنگی در ماه رمضان

رفع تشنگی در ماه رمضان | چطور کمتر تشنه شویم ؟

رفع خشکی و تشنگی لزوما با آب نیست.
مطالعات نشان داده اند که آب بیش از حد , خود به خود از بدن دفع می شود و اگرشما خشکی پوست, مو و ناخن دارید، تنها خوردن آب کمکی نمی کند. زیرا که یک مکانیزم هوشمند در کلیه ها وجود دارد که هر لحظه در حال بررسی میزان غلظت خون است و به محظ اینکه میزان الکترولیت ها نسبت به حجم خون پایین آمد , اضافه آب را از طریق ادرار خارج می کند.

یا بلاعکس در فصول گرم یا در ماه رمضان که به دلیل نخوردن آب, خون غلیظ می شود، مغز پیام تشنگی صادر می کند. حتی این امر به صورت یک پیام طنز آمیز پخش شده بود که “یاد بگیرید, آدم شتر نیست و آب زیادی که می خورید دفع می شود و در جایی ذخیره نمی شود. اما برخی از افراد هم هستند که در اثر بیماری خاص آب را در بدن نگه می دارند و دچار ورم صورت و دست و پا میشوند.
میزان آب نوشیدن فقط و فقط بسته به میزان تشنگی شما دارد! رطوبت بدن تنها از طریق خوردن آب تامین نمی شود. بلکه در بعضی از میوه های و سبزیجات مثل خیار یا گوجه و کاهو آب موجود است و حتی یکی از محصولاتی که بدن تولید می کند، آب است.

ابتدا باید بدانیم که چه عواملی موجب تولید تشنگی میشوند:

  • عدم مصرف خوراکی ها و نوشیدنی های تر و خنک
  • مواجهه با گرمای خورشید و عوامل گرم کننده
  • فعالیت بدنی شدید

 

تشنگی به ویژه در افراد جوان با مزاج گرم بسیار شدیدتر خواهد بود . کاهش رطوبت بدن و غلبه گرمی و خشکی بر قلب , کبد و معده باعث برهم خوردن تعادل روح های طبیعی سه گانه است و فرد دچار تشنگی و عطش مفرط می شود .

البته عطش مرضی ناشی از وجود ماده نا مناسب در معده یا سو مزاج های گرم قلب نیز هست و شاید در این ماه تشدید شوند. این وضعیت موجب خشکی پوست و مزاج , مشکلات روحی, عدم تمرکز, افکار بد, کم خوابی , بی قراری و … به ویژه در افراد گرم و خشک مزاج می شود.

به جای اینکه همیشه بپرسیم که در وعده سحر چه بخوریم باید بپرسیم چه چیزهایی نخوریم! یعنی چیز هایی بخوریم که آب نطلبند و چیزهایی که آب می طلبد و باعث تشنگی می شوند را حذف کنیم.
این به آن معناست که شما به دنبال حذف سبب و علت تشنگی هستید و این مهم ترین اصل درمان است.

در سحر این مواد غذایی را نخوریم :

ماهی, کشک بادمجان , مواد غذایی شور, ترشی زیاد , تندی زیاد, فست فود ها, کنسرو ها, کمپوت ها و سرخ کردنی ها.
غذا های خیلی چرب و غذاهای خیلی سنگین مثل حلیم, کله پاچه , آبگوشت, ماکارونی و لازانیا , الویه .
غذا هایی که مزاج گرم دارند مثل فسنجان, خرمای زیاد, زولبیا و بامیه.
چای به دلیل اینکه طبع گرم و خشک دارد و دارای خاصیت مدر بودن (ادرار آور) است برای سحری مناسب نیست.
مصرف زیاد گوشت گاو و گوساله, بادمجان, عدس و کلم که موجب ایجاد سودا میشود برای سحری مناسب نیست.
در سحری هندوانه نخوریم!با وجود سرد و تر بودن این میوه , اما چون مُدر است اجازه نمی دهد آب کافی در بدن باقی بماند.به جای این می توانیم از کاهو و سکنجبین استفاده کنیم.

 

رفع تشنگی در ماه رمضان

راه های کاهش عطش در ماه رمضان

بهتر است سوپ ها و یا خورشت هایی که به عنوان سحری میل می کنید چاشنی ترش داشته باشد زیرا ضد حرارت و ضد خشکی و رطوبت زا هستند.
چون رمضان در فصل بهار و تابستان فاصله افطار و سحر بسیار کم است بهتر است که افطاری سبک و سحری سنگین خورده شود مگر اینکه فرد عادت دیگری داشته باشد و هیچ مشکلی هم نداشته باشد و در این حالت, نباید تغییری ایجاد کرد.

باید دقت کنیم از موقعیتی که ما را دچار خشم اضطراب, افسوس, اندوه و تاثر می کند پرهیز کنیم. مثلا لزومی ندارد در همین ماه رمضان و زمان قبل از افطار پیگیر حل یک مشکل پیچیده قدیمی با همسایه باشیم که می دانیم انرژی بسیاری می طلبد و گرمای زیادی تولید می کند!

دوش بگیریم یا سر و وصورت و گردن و قفسه سینه را با آب خنک کنیم. استراحت کردن در جای تاریک با هوای خنک و بوهای خنک. خواب روزانه حدود یک ساعت خوب است. بهتر است در حدود پیش از ظهر باشد یا دست کم نزدیک غروب آفتاب نباشد.

استفاده کمتر از رنگ های گرم و پوشیدن لباس هایی با رنگ های روشن و طبیعت خنک. اکنون زیاد به لباس توجه نمیشود و اینکه هر فصلی لباس مخصوص به خود را دارد که هم جنس لباس مهم است و هم رنگ لباس. در خصوص رنگ به هم کراهت رنگ مشکی در دین ما بسیار اشاره شده و ما می توانیم از رنگ های آبی, مشکی ,سبز, سفید که خنک هستند استفاده کنیم اما طیف قهوه ای, کرم , نارنجی و قرمز رنگ های گرم و حرارت زا هستند. پارچه های کتان و پنبه هم برای تابستان خیلی خوب هستند.

نوشیدنی های ضد عطش

از نوشیدنی های مناسب می توان به شربت تمبر هندی, کاهو سکنجبین, فالوده هندوانه و سکنجبین, خیار بدون پوست به همراه سکنجبین , فالوده سیب (مقوی قلب و مغز و ضد عطش) به همراه یک قاشق غذاخوری گلاب(یا بهار نارنج), تخم خرفه یک قاشق چای خوری, عسل یک قاشق مرباخوری, و زعفران سر قاشق اضافه شود.

دوغ یا چای: چای کمرنگ خورده شود در وعده سحر خورده نشود اما در افطار مشکلی ندارد. دوغ هم نوشیدنی بسیار خوبی است و کلسیم دارد اما اگر دوغ ترش یا شور نباشد , گاز نداشته باشد , یک دوغ معمولی خوب باشد , نوشیدنی بسیار خوبی است ولی باید به جا استفاده شود. وقتی گفته می شود هیچ نوشیدنی با غذا درست نیست این شامل دوغ هم می شود و نباید با غذاهای گوشتی و غیر گوشتی چون چلوکباب خورده شود. دوغ خودش یک میان وعده است و با فاصله از غذا باید خورده شود.

ماء الشعیر طبی : برای کاهش عطش و غلبه خشکی بر بدن، از ماء‌ الشعیر طبی مناسب است. طرز تهیه آن این است که ۵۰ گرم جوی پوست‌کنده سالم و کامل را با چهار لیوان آب با حرارت ملایم, آهسته بجوشانید تا وقتی که جوها به حالت شکفته و کاملاًپخته برسند و سه لیوان آب باقی بماند. تا این ترکیب سرد نشده, آن را صاف کرده, در جای خنک قرار دهید تا سرد شود. این محلول در یخچال ته نشین می شود و غذاییت آن در آن قسمتی است که ته نشین شده است . بخش شفاف تر دارای خاصیت ضد عطش است و اگر مخلوط شود حالا غذاییت دارد و وعده غذایی می تواند باشد. میتوانید اگر این ماده به معده شما نساخت و نفخ کردید می توانید بسیار کم به آن عسل اضافه کنید. اگر حتی بعد از استفاده از عسل باز هم نفخ داشتید می توانید یک چوب دارچین هم اضافه کنید. ماءالشعیر طبی تنها ۲ روز قابل نگهداری است و نباید غلیظ و ژله‌ای شود وگرنه تأثیر آن معکوس خواهد شد.

کاهو , موهبتی برای تابستان داغ: کاهو در درجه دو سردی و تری است و اگر در مصرف آن زیاده روی شود عارضه پیدا می شود و بهترین حالت برای کم عارضه کردن کاهو خوردن آن با سکنجبن است که بهتر است نعنایی باشد. زیاده روی در کاهو باعث نفخ, قار و قور, سنگینی معده, کندی حواس, کاهش حافظه و خواب آلودگی سنگینی و کاهش میل جنسی می شود .پس نباید در آن زیاده روی کرد باید به اندازه و مزاج خورد. مثلا آنهایی که گرم ترند بیشتر مصرف کنند .
روش پخت سکنجبین ساده (پایه) : ۴۰۰ گرم شکر را با یک لیتر آب، به‌آرامی بجوشانید تا نیم آن بخار شود. سپس ۸ قاشق غذاخوری سرکه انگوری طبیعی بیفزایید و بگذارید چند ساعت (مثلا شب تا صبح) بماند. سکنجبین ساده مزاج معتدل مایل به خنک دارد. برای به‌دست‌آوردن سکنجبین با مزاج گرم‌تر می‌توان به‌جای شکر سفید, از شکر قهوه‌ای یا عسل بهره برد. با افزودن دیگر مفردات, مانند برگ نعنا, عناب, آویشن, عنصل و مانند آنها, انواعی از سکنجبین با خواص داروی متفاوت به دست می‌آید که باید حتما با مشورت پزشک متخصص مصرف شوند. اگر معده ای حساس باشد میتوان سرکه آن را کمتر کرد.

سبزی خوردن : سبزی خوردن یک موهبت است که به این شکل در هیچ کجای دیگر دنیا موجود نیست! یک سبد مجموعه ای از گیاهان با غذا ها خورده می شوند. اما باید قانون ساده خوری را در این مورد هم رعایت کنیم . یعنی حتی در مصرف میوه ها و سبزیجات هم باید ساده خوری داشته باشیم. مثلا هندوانه و سیب را نباید با هم بخوریم. سیب و پرتقال را نباید با هم بخوریم. در مورد سبزی هم این هست که در یک وعده فقط ریحان و یک وعده جعفری و یک وعده فقط نعنا میل شود .

  • ریحان و جعفری بهترین سبزی ها هستند. البته باید بدانیم که همه سبزی ها گرم و خشک, اشتها آور هستند و مقوی دستگاه هاضمه و گوارش و ضد نفخ هستند.
  • دو تا سبزی خنک موجود است گشنیز و خرفه میباشد و در سبد سبزیجات برای تعادل لازم است باشد.
  • نعناع در کسانی که ریفلاکس اسید معده دارند نباید استفاده شود. نعنا، ضد اسپاسم است و می تواند باعث باز شدن و حتی شل شدگی اسفنگتر معده شود .در اینصورت فرد ترش میکند و کسانی که ترش میکند باید دقت کنند در نعناع زیاده روی نکنند.
  • گشنیز خنک است و حرارت سبزی خوردن را پایین می آورد و خلاف نعنا عمل کرده و سر معده را می بندد. در بیمارنی که ریفلاکس دارند می توانند بعد از غذا یک قاشق برگ خشک شده گشنیز بخوردند اما فقط تا زمانی که مشکل بر طرف شود چون زیاده روی در گشنیز افت حافظه میدهد.
  • مرزه و ترخون و .. خیلی گرم و تند و تیز هستند.

 

برگرفته از سخنرانی آقای دکتر رضایی پور , فرهنگسرای شفق , ۶ خرداد ۱۳۹۵

یادگیری و تغذیه

نقش تغذیه در یادگیری

برای سهولت مطالعه شما عزیزان بعد از ویدئو این سخنرانی، مطالب گفته شده هم به صورت نوشتاری هم قرار داده شده است تا قابلیت ارجاع و به اشتراک گذاری داشته باشد… لطفا در صورت تمایل در بخش ویدئو تصویری از گزینه های تغییر کیفیت تصویر برای سرعت های پایین تر اینترنت استفاده کنید.

امیدواریم همواره در مسیر سلامت و تعادل باشید !

می خواهید به کودکان آموزش دهید؟ به آنها خوب غذا بدهید

من یک آشپز و سیاستگزار غذا هستم، اما در یک خانواده پر از معلم بزرگ شده ام.  آنها به من آموختند که تنها راه رسیدن به جواب های درست پرسیدن سوال های درست است. پس این سوال های درست کدامند؟ وقتی به پیشرفت نتایج در آموزش و پرورش فرزندانمان فکر می کنیم؟ قطعا جواب های مهمی وجود دارند، اما فکر میکنم اینجا نقطه خوبی برای آغاز است: به نظر ما رابطه بین رشد ذهنی یک کودک و رشد بدنی آنها چیست؟ ما چه انتظاری از یادگیری کودکانمان باید داشته باشیم اگر رژیم غذایی آنها پر از قند و خالی از مواد مغذی باشد؟ چطور ممکن است یادگیری مناسب داشته باشند اگر بدنشان همواره به سمت گرسنگی میل کند؟ و با توجه به تمام منابعی که داریم به مدارس اضافه می کنیم، ما باید توقف کنیم و از خودمان بپرسیم آیا ما واقعا در حال آماده سازی کودکان مان برای موفقیت هستیم؟

چند سال پیش من داور یک مسابقه آشپزی به نام “Chopped” بودم (به معنی تکه تکه شده) در آن چهار آشپز با مواد اولیه راز آمیز مسابقه می دهند تا مشخص شود کدام یک بهترین غذا را آماده می کند به غیر از یک قسمت— که بسیار خاص و مهم بود به جای چهار آشپز متعصب که تلاش می کردند خودشان را نشان دهند— چیزی که من هیچی راجع بهش نمی دانستم— (خنده حضار) این آشپز ها, آشپز های مدرسه بودند— یادتون هست خانم هایی را که در مدرسه “خانم ناهار” صدا می کردید؟ اما آنهایی که مد نظر من هستند را “آشپز های مدرسه” می نامیم. خب. این خانم ها خدا بهشان برکت بدهد آنها تمام روز را برای آماده کردن غذا برای هزاران کودک صرف می کنند صبحانه و ناهار فقط با ۲.۶۸ دلار به ازای هر ناهار که در حقیقت یک دلار آن صرف خود غذا می شود. حالا در این قسمت، ماده اولیه راز آمیزغذای اصلی کینوا بود. (نوعی گیاه) می دانم که زمان زیادی گذشته از آخرین باری که شما در مدرسه ناهار خوردید، و ما پیشرفت های زیادی در مواد مغزی داشتیم اما کینوآ هنوز بخش اصلی کافه تریا های مدارس را شامل نمی شود

پس این یک چالش بود و غذایی که هرگز فراموش نخواهم کرد توسط یک خانم‌ پخته شده بود به نام شریل باربارا. شریل مدیر مواد مغزی در دبیرستان عمومی در کانکتیکات بود. او یک پاستای بسیار خوشمزه پخته بود. فوق العاده بود. یک پاپاردل با سس ایتالیایی کیل و پارمزان. خوش طعم بود با کیفیت نظیر رستوران ها به غیر از اینکه— او کینوآ را نسبتا خام اضافه کرده بود به غذا این انتخاب بسیار عجیب بود، و بسیار ترد هم از آب درامده بود. (خنده حضار) پس من ژست داور تلویزیونی شماتت بار که باید را به خود گرفتم، و از او دلیل این کار را پرسیدم.

شریل جواب داد:‌ “خب، اولا من نمیدانم کینوآ چیست.”  «اما میدانم که امروز دوشنبه است، و در مدرسه من در دبیرستان عمومی، من همیشه پاستا می پزم»

ببینید، شریل این موضوع را برای خیلی از کودکانش توضیح داد، هیچ غذایی آخر هفته ها پخته نمیشد. نه در شنبه ها، و نه در یکشنبه ها. پس پاستا درست کرد چون میخواست مطمئن باشد چیزی درست کرده است که می داند بچه هایش می خورند. به قول خودش،‌ چیزی که گوشت بدنشان شود. چیزی که سیرشان کند. وقتی که دوشنبه از راه رسید شدت گرسنگی بچه های او آنقدر شدید بود که نمی توانستند حتی راجع به یادگیری فکر کنند. غذا تنها چیز بود که در فکرش بودند. تنها چیز. و متاسفانه، آمار ها هم داستان— مشابهی را نقل می کنند.

پس بیایید این موضوع را برای یک کودک تصور کنیم.

و ما باید بر روی مهمترین وعده روز، صبحانه تمرکز کنیم. با الیسون آشنا شوید. او ۱۲ سالش است، مثل شلاق باهوش است و میخواهد وقتی بزرگ شد یک فیزیکدان شود. اگر الیسون به مدرسه ای برود که در آن صبحانه مغذی برای همه بچه هایش سرو شود، این اتفاق ها رخ می دهند. شانس بدست آوردن یک وعده مغذی با میوه و شیر، با نمک و قند کمتر به طور قابل توجهی افزایش می یابد. الیسون نسبت به دیگر کودکان چاقی کمتری خواهد داشت. نیاز کمتری به پرستار خواهد داشت. مقدار کمتری استرس و افسردگی تجربه میکند. اخلاق بهتری به خود میگیرد. حضور در کلاس بیشتری خواهد داشت و اغلب به موقع به کلاس می رسد. چرا؟ خب، چون یک غذای خوب در مدرسه منتظرش است به طور کلی،‌الیسون در سلامت بهتری از یک دانش آموز معمولی است.

پس آن بچه ای که یک صبحانه مغزی منتظرش نیست چی؟ خب، با تامی آشنا شوید. او هم ۱۲ سالش است، یک بچه فوق العاده می خواهد دکتر شود، وقتی تامی در مهد کودک است، در ریاضیات ضعف نشان میدهد. وقتی به کلاس سوم می رسد نمرات ریاضی و روخوانی کمتری می گیرد. وقتی ۱۱ سالش می شود شانس این که یک درس را تکرار کند بالاتر می رود. تحقیقات نشان میدهد،‌بچه هایی که تغذیه کامل ندارند، مخصوصا در صبحانه، عملکرد شناختی ضعیف تری دارند.

یادگیری و تغذیه

اما چقدر این مساله فراگیر است؟ خب، متاسفانه، بسیار زیاد! به این ۲ آمار دقت کنید که به نظر می رسد در دو سوی مخالف این مساله هستند، اما در حقیقت دو سوی یک سکه اند از یک سو از هر ۶ آمریکایی، یک نفر غذای کافی دریافت نمی کند شامل ۱۶ میلیون کودک —تقریبا ۲۰ درصد — غذای کافی ندارند تنها در این شهر، نیویورک ۴۷۴.۰۰۰ کودک زیر هجده سال هر روز گرسنگی می‌کشند. تکان دهنده است. در سوی دیگر. رژیم و مواد مغذی، دلیل شماره یک مرگ های قابل پیشگیری و بیماری ها است حداقل در این کشور. و یک سوم کودکانی که امشب راجع بهشان صحبت کردیم در مسیر مبتلا شدن به دیابت در آینده هستند. چیزی که هضمش سخت است اما واقعیت دارد این است که مدت هاست که این ها همان کودکان هستند. پس آنها خود را با کالری های کم خاصیت و ناسالم سیر می کنند کالری هایی که دور و برشان هست و خانواده شان می تواند تامین کند اما در پایان ماه کوپن های غذا تمام می شوند و ساعت کار کم میشود و آنها توان مالی تهیه هزینه اولیه غذا را نخواهند داشت.

اما ما باید بتوانیم این موضوع را حل کنیم درسته؟ یک برنامه به شکل شگفت آوری موفق بوده است، چون کمک کرد یک مانع بزرگ را پشت سر بگذاریم وقتی مساله آماده کردن یک صبحانه مغذی برای کودکان بود و اون مانع، شرمساری بود مدارس قبل از مدرسه صبحانه می دادند، و این فقط برای بچه های فقیر تر آماده شده بود و همه می دانستند چه کسی فقیر است و نیاز به کمک دولتی دارد. حالا، همه بچه ها، بدون توجه به سطح درآمد پدر و مادرشان غرور زیادی کسب می کردند. پس،‌ چه اتفاقی افتاد؟ خب، مدارسی که این برنامه را اجرا کرده بودند ۱۷.۵ درصد رشد در نمرات ریاضی و روخوانی تجربه کردند ۱۷.۵ درصد و تحقیقات نشان داده که وقتی بچه ها، صبحانه کامل و مغذی دریافت می کنند شانس فارق التحصیل شدن آنها ۲۰ درصد افزایش می یابد ۲۰ درصد وقتی به فرزندانمان تغذیه ای که نیاز دارند را می دهیم به آنها شانسی برای رشد می دهیم هم در کلاس درس و هم ورای آن

 دونا مارتین یک مدیر مواد مغذی در منطقه بورک است در وینسبورک، جرجیا خب، چند سال پیش دونا تصمیم گرفت که از استاندارد هایی که می آمدند جلو بزند. و استاندارد های غذایی خود را بازسازی کند. او میوه، سبزیجات و انواع غلات را بیشتر و یا اضافه کرد، او برای همه دانش آموزانش صبحانه را در کلاس سرو می کرد. و او یک برنامه شام نیز طرح ریزی کرد. چرا؟ بسیاری از دانش آموزانش وقتی به خانه می رفتند شام نداشتند

خب،‌آنها چطور برخورد کردند؟ بچه ها عاشق غذا شدند آنها مواد مغزی بیشتر را دوست داشتند، و عاشق گرسنگی نکشیدن بودند. وقتی ما به فرزندانمان تغذیه مناسب می رسانیم، آنها رشد می کنند و این فقط محدود به شریل بارباراها و دونا مارتین های این دنیا نمی شود. این بسته به همه ماست. و غذا دادن به کودکان مان با مواد مغذی اولیه، تنها نقطه آغاز است. آنچه که من طرح ریزی کرده ام یک مدل است برای بسیاری از مشکلات سختی که با آنها مواجه هستیم اگر بر روی هدف ساده تغذیه درست خودمان تمرکز کنیم شاهد دنیایی خواهیم بود که پایدار تر و امن تر است می توانیم به شکل قابل توجهی بهره وری اقتصادی مان را افزایش دهیم: می توانیم سلامت مان را دگرگون کنیم و می توانیم راه درازی را برویم تا مطمئن باشیم زمین می تواند برای نسل های آینده هم کافی باشد. غذا نکته ای است که تلاش های کلی ما می توانند بزرگترین اثر ها را بگذارند.

پس ما باید از خودمان بپرسیم سوال درست کدام است؟ چه اتفاقی می افتد اگر ما خودمان را با غذایی مغزی تر و با رشد پایدار تر تغذیه کنیم؟ اثر آن چه خواهد بود؟ شریل باربارا، دونا مارتین، مربی پارکر و خرس های برک کانتی— من فکر می کنم آنها جواب درست را می دانند.

بسیار ازتون متشکرم.

 منبع :  آموزش به کودکان با خوب غذا دادن

وزن متعادل

چاقی از دیدگاه طب ایرانی

در طی دوران زندگی انسان، مزاج جبلی(مادرزادی) در اثر عوامل متعدد، از جمله عادات غذایی و سبک زندگی دستخوش تغییراتی می‌شود؛ مثلا گرم و تر یا سرد و تر می‌گردد، که به این مزاج غیرمادرزادی، مزاج«عارضی» گویند. اگر این تغییرات منجر به اختلال در عملکرد طبیعی همه یا برخی اندام‌ها گردد، سبب بروز بیماری در فرد می‌شود. در نتیجه، با توجه به اینکه چاقی سبب اختلال عملکرد، به ویژه در اندام‌های حیاتی مانند قلب و مغز می‌‌شود، از دیرباز به عنوان یک بیماری خطرناک و مهلک مورد توجه دانشمندان این مکتب طبی بوده است.

تعریف وزن سلامتی

محدوده وزن سلامتی از کم‌ترین وزن تا بیش‌ترین وزنی است که در آن، همه اندام‌های بدن فعالیتشان را به شکل طبیعی و به خوبی انجام ‌دهند. فردی که دارای وزن سلامتی است، نشاط درونی، امید به زندگی و نشاط جنسی دارد و هنگام فعالیت بدنی، احساس سنگینی نمی‌کند. این محدوده وزنی برای افراد مختلف  و برای یک فرد در سنین مختلف، می‌تواند متفاوت باشد.

عوارض چاقی

  • در زنان: قطع قاعدگی، نازایی، سقط جنین و زایمان سخت
  • مرگ ناگهانی به ویژه در افراد پیر
  • غشی در هنگام گرسنگی
  • عدم تشخیص به هنگام بیماری‌ها
  • ابتلای مکرر به بیماری‌های عفونی و تب
  • ناتوانی در انجام فعالیت‌های روزمره
  • خفقان و تنگی نفس
  • اسهال پی در پی
  • سکته و فلج
  • شکافتن رگ‌های بزرگ
  • اختلال در روند بلوغ به صورت بلوغ زودرس یا دیررس، بسته به نوع و میزان چاق

عوامل بروز چاقی

هر نوع افزایش حجم در بدنی، ناشی از کیفیت تری یا رطوبت است. پس غلبه رطوبت، علت اصلی همه انواع چاقی و غلبه خشکی، عامل اصلی همه انواع لاغری است. در نتیجه لازم است با افزایش تری و خشکی آشنا شویم.

عوامل افزایش تری در بدن

  • پرخوری
  • مصرف غذاها و داروهای تری‌افزا به صورت خوراکی یا مالیدنی، مانند زیاده‌روی در خوردن میوه‌های تر یا مالیدن مکرر روغن بادام شیرین به بدن
  • حمام تری‌بخش، یعنی حمام نه‌چندان گرم. زیرا گرمی اندک حمام سبب باز شدن منافذ پوست و نفوذ رطوبت به داخل بدن می‌شود.
  • سکون و نداشتن تحرک کافی
  • مصرف نکردن مواد تحلیل برنده رطوبات مانند انواع غذاهای خشک
  • دفع نشدن مواد زائد بدن
  • دفع خلط صفرا، زیرا صفرا به سبب گرمی و خشکی مزاج، تحلیل برنده رطوبات است.
  • خواب زیاد
  • نشاط

عوامل افزایش خشکی در بدن

  • کم‌خوری
  • خوردن غذاها و داروهای بسیار گرم که رطوبت‌ها را تحلیل می‌برند به صورت خوراکی یا مالیدنی
  • خوردن غذاها یا داروهای خشکی‌افزا به صورت خوراکی یا مالیدنی، مانند غذاهای خشک و شور و نمک سود، خوابیدن در شن یا آفتاب گرفتن طولانی
  • تحرک و فعالیت بدنی بیش از حد
  • کم‌خوابی زیاد
  • بسته‌بودن راه‌های ورود غذا به اعضا
  • قرار گرفتن در هوای بسیار گرم یا بسیار سرد
  • حرکت‌های نفسانی زیاد، مانند رنج یا عصابنیت و فعالیت فکری زیاد
  • زیاد ماندن در حمام
  • دفع بیش از حد مواد از بدن به راه‌های مختلف، مانند اسهال، قی، ادرار یا تعریق

ادامه این مطلب را در قسمت بعدی بخوانید.

برگرفته شده از پیام تندرستی شماره یازدهم به قلم دکتر مریم ایران زاد اصل/ مدیر آموزش انجمن علمی طب سنتی ایران

http://www.tandorostan.org

تدابیر لاغری

تدابیر لاغر شدن در اصلاح سبک زندگی- قسمت دوم

در نوشته قبلی به تدابیر و توصیه‌های عمومی لاغر شدن اشاره شده است. در این قسمت به مواردی از درمان چاقی اشاره شده است:

مرحله نخست: پاکسازی لوله گوارش و کبد

روش‌های متعددی برای پاکسازی وجود دارد، از جمله استفاده از قی‌آورها، ملیّن‌ها، مسهل‌ها، تنقیه‌ها، ادرارآورها، عرق‌آورها و انواع ضمادها و مالیدنی‌ها و ماساژ. بسته به شرایط بیمار و صلاحدید پزشک، یک یا چند شیوه از این موارد تجویز می‌گردد.

مرحله دوم: رژیم غذایی

انتخاب غذای مناسب و طراحی وعده‌های غذایی برای بیمار، یکی از مهم‌ترین مراحل درمان است. در درمان چاقی به طور منطقی باید غذاهای لطیف با مزاج گرم و خشک و با میزان غذارسانی اندک(کم کالری) انتخاب گردد. در افراد با چاقی لحیم(عضلانی)، باید از غذاهایی که خلط دم زیادی تولید می‌کنند و در افراد شحیم(پرچربی)، از غذاهای بلغم زا پرهیز گردد. از طرفی رژیم غذایی نمی‌بایست یکنواخت باشد و در نظر گرفتن عادات غذایی و علایق بیمار نیز بسیار مهم است.

مرحله سوم: حرکات ورزشی

ورزش یکی از روش‌های از بین برنده مواد زاید(رطوبات اضافی) در درمان چاقی محسوب می‌شود. در بسیاری از موارد نمی‌توان ورزش را از ابتدای درمان آغاز کرد به ویژه اگر بیمار دچار چاقی مفرط و ضعف باشد. در این هنگام، ورزش سبب حرکت مواد و ایجاد عوارض می‌شود و باید تا سبک‌تر شدن بیمار و قوت گرفتن نبض به تأخیر بیافتد. البته تاب‌بازی به عنوان ورزش محلّل( تحلیل برنده رطوبات) بدون عارضه توصیه می‌شود.

برخی حرکات ورزشی عمومی و موضعی مناسب در درمان چاقی

حرکات ورزشی عام بدن:( ورزش‌هایی که در انجام آنها تمام اعضای بدن حرکت می‌کنند)

  • طناب بازی، روزانه ۳ بار هر بار ۱۵ دقیقه
  • پیاده روی آرام، روزانه دوبار هربار ۴۵ دقیقه
  • تاب بازی روزانه ۲ بار هربار ۳۰ دقیقه
  • کوه پیمایی
  • سوارکاری
  • قایق سواری

حرکات موضعی برای کوچک کردن شکم و باسن:

  • راه رفتن با گام‌های بلند. در این حرکت باید تا حد ممکن گام‌ها را بلند بردارید، به گونه‌ای که کشش را در عضلات پای عقبی حس کنید.
  • ورزش شکم ایستاده. در این حرکت، پشت به دیوار بایستید و همه پشت را به دیوار بچسبانید. سپس با عمل دم، عضلات را به داخل شکم کشیده و با عمل بازدم، آن‌ها را به بیرون پرتاب کنید. این عمل را ۳۰ بار انجام داده، سپس ۲ دقیقه استراحت کرده و دوباره تکرار کنید. این حرکت تا ۵ بار قابل تکرار است.
  • ورزش دراز و نشست

برای درمان چاقی، هدف تحلیل رطوبت‌ها و دفع مواد زائد است با ایجاد حرارت معتدل است، باید برنامه ورزشی با شدت و سرعت متوسط اما دراز مدت، متناسب با تحمل بیمار، طراحی گردد. درزش نباید باعث تنگی نفس، تپش قلب غیر طبیعی، درد قلبی و ضعف گردد.

ورزش‌هایی که فرد را در تماس مستقیم با اشیای مرطوب قرار می‌دهند، مانند شنا، در درمان چاقی مناسب نیستند زیرا مزاج سرد و تر آب بر بدن فرد تأثیرمی‌گذارد و مانع تحلیل مؤثر رطوبت‌ها می‌گردد.

ماساژ(دلک)

به معنای مالش و مشت و بال بدن، یکی از انواع ورزش است که در آن فرد دیگری انسان را حرکت می‌دهد. ماساژسنتی ایران نیز مانند ورزش، از لحاظ سرعت، شدت و مدت زمان، ۲۷ نوع دارد.

ماساژ شدید و قوی، باعث تحلیل زیاد رطوبت‌ها و فشرده شدن عضو می‌گردد؛ پس برای چاقی موضعی و شلی بافت بسیار مفید است. ماساژ ملایم، باعث تخلخل و حجیم‌تر شدن عضو می‌گردد و برای چاق کردن اعضایی که در روند درمان چاقی، لاغر شده و به زیبایی فرد آسیب زده‌اند، مناسب است. ماساژ طولانی نیز مانند ماساژ قوی، بدن را لاغر می‌کند به ویژه اگر با پارچه خشن انجام شود. برای افراد با چاقی عضلانی که مواد زائد منی در بدنشان انباشته است و قوت خوبی دارند، ماساژ قوی و برا یافراد با چاقی به دلیل چربی که مواد زائد زیاد و ضعف قوت دارند، ماساژ معتدل در قوت اما دراز مدت مناسب است.

ماساژ با هدف لاغری، باید بدون روغن یا با روغن‌های تحلیل برنده انجام شود. برنامه ماساژدرمانی نیز بر پایه موارد گفته شده، سن و دیگر شرایط بیمار، از سوی پزشک متخصص طب ایرانی طراحی می‌گردد.

بادکش که نوعی ماساژ عمیق است، در برنامه درمان چاقی، با توجه به شرایط بیمار گنجانده می‌شود، که البته بادکش گرم در این موارد مناسب‌تر است.

برگرفته شده از پیام تندرستی شماره یازدهم به قلم دکتر مریم ایران زاد اصل/ مدیر آموزش انجمن علمی طب سنتی ایران

تدابیر لاغری در اصلاح سبک زندگی

تدابیر لاغر شدن در اصلاح سبک زندگی

تدابیر و توصیه‌های لاغر شدن، عمومی نیست و تا جایی که به تندرستی فرد آسیب نرساند، قابل اجرا است و حتماً باید با مشورت پزشک متخصص طب ایرانی و زیر نظر وی انجام گردد.

آب و هوا

  • ماندن در آب و هوای گرم و خشک و آفتاب گرفتن، بدن را لاغر می‌کند و قرار گرفتن در آب‌وهوای مرطوب و در سایه، چاق کننده است.
  • بهتر است در منزل و محل کار، از وسایل گرم کننده و خنک کننده رطوبت‌زا مانند کولر آبی یا بخور استفاده نشود.
  • افرادی که از سرزمین‌های گرم و خشک به مکان‌های سرد و تر مهاجرت می‌کنند، استعداد بیش‌تری در چاق شدن دارند.

خوردن و نوشیدن

  • پرهیز از پرخوری، روی‌هم خوری، ریزه‌خواری و با هم خواری: بهتر است در هر وعده غذایی یک نوع غذای ساده میل شود.
  • جویدن مناسب غذا به گونه‌ای که هنگام بلعیدن شیرابه‌ای باشد، یعنی کاملا له شده و با بزاق دهان مخلوط گردد. همواره به خاطر داشته باشید که معده شما دندان ندارد.

    تدابیر لاغری

    لاغری

  • پرهیز از زیاد خوردن غذاهای چرب و شیرین و بی مزه مانند انواع شیرینی خامه‌ای، حلواها، شله زرد، چربی دنبه و انواع روغن‌ها که در بدن تری ایجاد می‌کند.
  • پرهیز از خوردن غذاهای کثیرالغذا(پرکالری) مانند حلواها، گوشت‌ها، حبوب به همراه شیر(مانند شیر برنج)، گندم، آجیل تازه، فرنی‌ها.
  • پرهیز از غذاهایی که خون غلیظ ایجاد می‌کند، مانند هلیم و کله‌وپاچه، خمیرها، رشته و ماکرونی، مغز، جگر، قلوه، تخم مرغ سفت‌شده، پنیر تازه، عدس، فست و فودها
  • توصیه به غذاهایی که خون رقیق و لطیف ایجاد می‌کنند، مانند انواع سبزیجات، گوشت پرندگان، سکنجبین
  • توصیه به غذاهای تند و ترش و شور. البته در مصرف این غذاها به ویژه تندی‌ها، ملاحظاتی وجود دارد زیرا هرچند که در دفع و تحلیل مواد زائد سرد و غلیظ و لزج بسیار نافع‌اند می‌توانند باعث ایجاد گزش و سوزش معده، تهوع و استفراغ، زخم معده و بوی تند ادرار و عروق شوند و باید با احتیاط مصرف شوند. موادی مانند سیر، پیاز، خردل و تره در صورتی که منع مصرف نداشته باشند، تلطیف متوسطی دارند و به عنوان چاشنی غذا مناسب‌اند. سکنجبین از بهترین و بی‌عارضه ترین این مواد است.
  • توصیه به خوردن نان‌های برشته و نان جو و پرهیز از نان‌های خمیری
  • نخوردن مخلفات همراه غذا؛ البته در برخی کتب توصیه به مصرف زیتون همراه غذا شده است.
  • نوشیدن یک لیوان آب گرم با یک قاشق غذاخوری سکنجبین طبی، نیم ساعت پیش از هر وعده
  • مصرف دراز مدت آب و مایعات گرم، عوارضی دارد و باید با مشورت متخصص طب ایرانی انجام شود.
  • نیاشامیدن مایعات از نیم ساعت پیش تا ۲ ساعت پس از غذا و بدون تشنگی حقیقی
  • نیاشامیدن مایعات همراه با میوه‌ها
  • خوردن اندکی نمک در حد آغشته شدن انگشت سبابه، پیش و پس از غذا
  • صبر بر گرسنگی و تشنگی در حد توان

خواب و بیداری

  • پرهیز از خواب طولانی
  • خوابیدن به‌هنگام بین ساعت ۹-۱۰ شب
  • سحرخیزی
  • خوابیدن با معده سبک و پرهیز از خواب بلافاصله پس از غذا( فاصله دست کم ۲-۳ ساعت)
  • پرهیز از خواب در روز

حرکت و سکون

  • توصیه به ورزش سریع و قوی به ویژه پیش از غذا
  • پرهیز از سکون و بی تحرکی
  • پرهیز از غذا خوردن بلافاصله پس از ورزش و فعالیت بدنی( باید صبر کنید تا حرارت بدن کاهش یابد)
  • راه رفتن در حد مقدور

ورزش حرارتی نزدیک به حرارت غریزی در بدن  ایجاد می‌کند و روش مناسبی برای تحلیل و از بین برزن رطوبات، بدون ایجاد عارضه است.

حالات روحی و روانی(اعراض نفسانی)

  • حرکات نفسانی شدید( مانند خشم زیاد) نیز مانند حرکات بدنی، لاغرکننده‌اند. البته این لاغری، مرضی است و هرگز به عنوان تدبیر لاغر کننده توصیه نمی‌گردد.
  • اضطراب و افسردگی، در موفقیت رژیم‌های لاغری بسیار تعیین کننده است. از سویی این اختلالات، از عوارض شایع رژیم‌های لاغری دراز مدت نیز محسوب می‌شوند و می‌توانند یکی از عوامل مهم شکست در درمان چاقی باشند؛ پس نیاز به توجه ویژه دارند.
  • اندوه و افسردگی، مزاج را به سمت سردی می‌برد و در نتیجه، در تحلیل رطوبت‌های اضافی اختلال ایجاد می‌کند. از سویی افراد افسرده، کم تحرک می‌شوند و این مساله بر سردی بدن و تجمع رطوبات می‌افزاید.
  • افرادی که دچار اختلالات روانی مخل روند طبیعی زندگی هستند، باید پیش و حین درمان چاقی، زیر نظر روان شناس یا روان پزشک باشند.

دفع مواد زائد

  • دفع رطوبات از راه‌های مختلف مانند مدفوع، ادرار، تعریق، خون قاعدگی و…
  • اگر راه دفع هریک از موارد بالا، به دلایلی دچار اختلال باشد، باید در صورت امکان رفع شود و یا راه دفعی دیگری توسط پزشک جایگزین گردد.

حمام

  • پرهیز از زیاد حمام کردن به ویژه حمام تری افزا که گرمای اندکی داشته باشد و توصیه‌های به حمام‌های دافع رطوبت با حرارت مکفی.
  • پرهیز از روغن مالی به‌ویژه پس از ریختن آب بر بدن
  • حمام کردن ناشتا و پرهیز از حمام کردن با معده پر و پس از غذا
  • حمام با آب‌های معدنی و آب‌های قابض

ادامه این مطلب را در نوشته بعدی دنبال کنید.

برگرفته شده از پیام تندرستی شماره یازدهم به قلم دکتر مریم ایران زاد اصل/ مدیر آموزش انجمن علمی طب سنتی ایران

http://www.tandorostan.org

وزن متعادل

چاقی از دیدگاه طب ایرانی- قسمت دوم

قسمت دوم: درمان

در نوشته قبل با عوامل چاقی بیشتر آشنا شدید. از دیدگاه طب ایرانی، تدابیر درمانی باید بر ضد مزاج بیماری باشد؛ در نتیجه برای درمان چاقی باید تدابیر ضد زیادی تری در بدن اتخاذ گردد. باید با تدابیر مختلف، از رژیم غذایی، دارو درمانی، برنامه ورزشی و غیره، در جهت تحلیل رطوبات اقدام کرد و پس از دستیابی به وزن سلامتی، برای حفظ آن، به تقویت و تداوم تدابیر نگهدارنده وزن پرداخت.

سرنوشت غذا در بدن

وقتی مواد غذایی از راه‌ دهان وارد بدن انسان می‌شوند، چهار مرحله هضم را طی می‌کنند تا قابلیت پیوستن به اعضا یا جایگزینی مواد و انرژی از دست رفته را پیدا کنند. در پایان هر یک از این چهار هضم، دو دسته مواد مفید و زائد تولید می‌شوند. مواد مفید برای طی مراحل بعدی هضم، به اندامی دیگر هدایت می‌شوند و مواد مضر یا زائد، از راهی مناسب، دفع می‌گردند. این چهار هضم عبارتند از:

  • هضم نخست یا هضم معدی که از دهان آغاز می‌شود و در معده با تشکیل کیلوس(کشکاب) معدی، پای
    سرنوشت غذا در بدن

    غذا در بدن

    ان می‌پذیرد. کیلوس که ماده مفید حاصل از هضم نخست است، برای ادامه مراحل هضم به کبد می‌رود و مواد زائد آن، از راه مدفوع دفع می‌گردد.

  • هضم دوم یا هضم کبدی که نتیجه آن، تولید اخلاط چهارگانه صفرا، خون، بلغم و سودا است. به مجموع مواد تولیدی در کبد، کیموس می‌گویند. مواد زائد این هضم، از راه بول(ادرار) دفع می‌شوند.
  • هضم سوم، هضم داخل عروقی است که در آن، اخلاط توسط مواد مترشحه در خون مانند هورمون‌ها، بهتر هضم شده و برای استفاده اعضا، مناسب‌تر می‌گردند.
  • هضم چهارم، هضم عضوی یا داخل سلولی است که در طی آن، اخلاط کاملا شبیه اعضا شده و به آن‌ها می‌پیوندند.

مواد زائد هضم سوم و چهارم به شکل عرق، چرک، خون قاعدگی و غیره دفع می‌گردند.

دفع طبیعی مواد زائد هضم‌های چهارگانه، برای حفظ تندرستی ضروری است. هرچند برای تشخیص درستی هریک از مراحل هضم، دسترسی مستقیم به مواد مفید آن‌ها نداریم مگر با وسایل وابزارهای خاص، اما می‌توانیم با شناخت و بررسی ویژگی‌های مواد دفعی آن‌ها، به درستی و سلامت هر مرحله پی ببریم.

ویژگی‌های مدفوع طبیعی

حجم آن متناسب با مواد غذایی خورده شده باشد. در صورتی که مواد رنگین مانند سبزیجات یا لبو نخورده باشند، مدفوع باید به رنگ قهوه‌ای روشن و با قوام معتدل باشد. اجزاء آن یکنواخت باشد سعنی بعضی اجزاء رقیق و بعضی غلیظ نباشند. هنگام دفع، از حرکات دودی روده تبعیت کند و بدون انقطاع خارج شود. فرد پس از دفع، احساس سبکی و دفع کامل داشته باشد. بوی تعفن یا ترشی یا تلخی ندهد. البته مصرف بعضی مواد مانند شلغم، سیر، کلم و ترب بوی مدفوع را تغییر می‌دهد. دست کم روزی یک‌بار اجابت مزاج انجام شود. مدفوع طبیعی، دلالت بر سلامت هضم نخست دارد.

ویژگی‌های ادرار طبیعی

حجم آن متناسب با حجم مایعات مصرفی باشد، به شرط آنکه فرد، تعریق زیاد یا تب نداشته باشد زیرا در این شرایط، ادرار کم می‌شود. رنگ آن، اترجی( رنگ پوست بالنگ) یعنی نزدیک به لیمویی روشن باشد البته مشروط بر آنکه غذا یا دارویی که ادرار را رنگیم می‌کند، نخورده باشند. بوی تعفن و ترشی یا تلخی نداشته باشد. دفع آن راحت وبدون درد و سوزش باشد و فرد احساس سنگینی و باقی ماندن ادرار در مثانه نداشته باشد.

ویژگی‌های طبیعی ادرار، در دوره‌های مختلف زندگی و در زن و مرد، اندکی متفاوت است؛ مثلا ادرار کودکان که هنوز به سن بلوغ نرسیده‌اند، به دلیل بیش‌تر خوردن، غلیظ تر از از ادرار بزرگسالان و ادرار جوانان در زمان بلوغ به دلیل حرارت زیاد، پررنگ و تندبو است و در زنان کمی غلیظ‌تر و روشن‌تر از مردان است. ادرار طبیعی دلالت بر سلامت هضم دوم و تا حدی هضم سوم دارد.

ویژگی‌های خون قاعدگی طبیعی

خون قاعدگی طبیعی، میانه در مقدار، متوسط در بو، سرخ سیر، نه غلیظ و نه رقیق است؛ ولی روشن است که در مزاج مادرزادی گرم، مقدار آن بیش‌تر، بوی آن تندتر، قوام آن غلیظ‌تر و رنگ آن تیره‌تر از فردی با مزاج مادرزادی سرد است.

سرحال بودن و احساس نشاط جسمی و جنسی از علائم سلامت هضم چهارم است. زیرا اگر همه هضم تا پایان درست انجام شوند، انرژی  و مواد تحلیل رفته، جایگزین شده و فرد مدتی پس از صرف غذا، احساس توان و نشاط و انرژی دارد.

برگرفته شده از پیام تندرستی شماره یازدهم به قلم دکتر مریم ایران زاد اصل/ مدیر آموزش انجمن علمی طب سنتی ایران

http://www.tandorostan.org