ورزش درست و متعادل چگونه است؟ (قسمت ۲)

در مقالات گذشته بر اهمیت ورزش درست و متعادل سخن رفته است. در این قسمت نیز به ادامه مباحث گذشته خواهیم پرداخت. اگر حركتي دائمي و مستمر باشد و بين آن فاصله‌اي به نام سكون نباشد؛ رطوبت هاي بدن تحليل می رود و با از بین رفتن رطوبت بدن، حرارت غريزي هم دچار تباهي مي‌شود. ابن سينا عقیده دارد که خواب، شبيه‌ترين چيز به سكون است؛ بنابراین اثرات مثبت خواب براي سكون و آرامش هم قابل اثبات است. سکون و آرامش، مثل خواب، قواي طبيعي را تقويت مي‌كند؛ باعث تقويت هضم غذا مي‌شود؛ رطوبات تحلیل رفته را جبران می کند؛ دفع فضولات از راه روده و مثانه را تسهیل می کند و …. سکون و بی حرکتی، در همه حالات، سرد کننده و رطوبت دهنده بدن است و در حقیقت موجب افزایش خلط بلغم در بدن می گردد. حاصل این اتفاق، چاقی، لختی و سستی بدن، تنبلی، رکود ذهنی، افزایش امتلاء و تجمّع اخلاط فاسد یا نپخته در بدن و … است. بی حرکتی موجب خفه شدن و خاموشی تدریجی حرارت غریزی می شود. در مقام مثال، حرارت غریزی بدن شخصی که تنبل و ساکن است، مانند آتشی که در آن دمیده نمی شود، کم کم رو به زوال می رود. از همین رو، ورزش و تحرک برای دمیدن در این آتش ضروری است.

ورزش و تغذیهتدابیر مشترک غذا و ورزش

اکنون به بیان تدابیر مشترک در بحث غذا و ورزش می‌پردازیم: کلاً نیاز غذایی افرادی که ورزش می‌کنند، بیشتر از افرادی است که ورزش نمی‌کنند (از نظر کمیت) و این اشخاص می‌توانند غذای بیشتری بخورند که این امر به دلیل بالا بودن مصرف در بدن این اشخاص است. افراد دارای شغل‌های با فعالیت بدنی سنگین مانند کارگران ساختمانی نیز شامل این مورد می‌شوند و باید حتماً تمام وعده‌های غذایی را در برنامه خود داشته باشند و حجم غذایشان نیز کم نباشد (نه به معنای پرخوری!)

کیفیت غذا نیز اهمیت دارد. از آنجایی که ورزش عضلات را درگیر می‌کند و مزاج عضلات هم گرم و تر است و قسمت عمده وزن بدن را عضلات تشکیل می‌دهند، افراد ورزشکار به ویژه ورزشکاران حرفه‌ای بیشتر به غذاهای با مزاج گرم و تر نیاز دارند. این قبیل غذاها عبارت‌اند از: گوشت‌های قرمز، تا حدودی مواد چرب، گندم و فرآورده‌های آن (مانند نان و برنج)، مغزها (مانند مغز بادام و پسته) و کلاً موادی که شیرین هستند.

در واقع باید توجه داشت که مواد تحلیل رفته و مصرف شده در ورزش باید جایگزین شوند، ولی برعکس، کسانی که فعالیت بدنی ندارند و یا شغل‌های بدون تحرک (مانند پشت‌میزنشینی) یا فعالیت‌های فکری دارند (مانند دانشجویان و مدیران) باید حجم غذای خود را کاهش دهند و از غذاهای تولیدکننده خلط دم (خون‌ساز) کمتر استفاده کنند. این قبیل غذاها عبارت‌اند از: غذاهای سنگین با هضم سخت (مانند گوشت و بویژه گوشت گاو) که این غذاها را ورزشکاران باید استفاده کنند اما افراد بی‌تحرک و پشت‌میزنشین باید از مصرف آن‌ها اجتناب نمایند.

در کل، قدرت هضم در افراد با فعالیت بدنی زیاد، بالاتر است، چون مواد غذایی در عضلات به مصرف می‌رسد و در سیستم گوارش جذب می‌شود، بنابراین افراد با فعالیت بدنی کم باید بیشتر از غذاهای سبک مانند آش، سوپ و میوه‌جات استفاده کنند و از غذاهای سنگین کمتر استفاده کنند. این در صورتی است که ورزشکاران با مصرف غذاهای سبک دچار ضعف بدن و عدم توفیق در فعالیت خود می‌شوند.

نکات:

۱٫كارهای روزمره، چون با اراده و تمركز انجام نمي‌شوند؛ تأثير مطلوب ورزش را ندارند. در واقع، اراده و تمركز در ورزش، حرارت غريزي و قوا را متوجه عضو مي‌كند و تأثيرات مطلوب را به جا مي‌گذارد. بنابراین کارهاي روزمره رياضت محسوب نمی شوند. البته بعید است که فعالیت هایی مثل کشاورزی، آهنگری و … را نیز بتوان مشمول این برداشت دانست.

۲٫ بر اساس عواملی چون سن، جنس، مزاج، نوع تغذیه، بیماری های شخص، فصل، اقلیم محلّ زندگی و … نوع ورزش هر فرد با دیگری متفاوت است و تجویز عمومی ورزش برای همگان ممکن نیست.

۳٫ کودکان، با توجه به نوع مزاج و نیز فعالیت زیادی که دارند، علی العموم نیاز چندانی به ورزش ندارند و تحمیل ورزش، به ویژه ورزش های سنگین، به ایشان، با کاهش رطوبات بدن، در روند رشد کودکان اختلال ایجاد می کند. بنابراین باید توجه داشت که اصرار والدین امروزی به شرکت فرزندانشان در فعالیت های ورزشی سازمان یافته باشگاهی، می تواند عوارض جبران ناپذیری برای کودکان داشته باشد؛ به ویژه که این اصرار، در فصل تابستان که نیاز به ورزش به حداقل می رسد، در بیشترین مقدار خود است.

۴٫ قدرت ورزش در دفع مواد دفعی، محدود است و دامنه اش، ۲۴ ساعت گذشته را فرا می گیرد. بنابراین برای بهره برداری صحیح از ورزش، انجام ورزش روزانه ضروری است اگرچه ورزش های متناوب یا هفتگی هم خالی از فایده نیستند.

۵٫ افرادی که به دنبال لاغر شدن هستند، از ورزش ملایم، طولانی و کند، بیشترین بهره را می‌برند که نقش تحلیل برندگی آن بیشتر است و حرارت را خیلی افزایش نمی‌دهد و به این ترتیب این ورزش‌ها برای افراد گرم مزاج (تر یا خشک) مناسب‌تر است.

۶٫تمام افراد به ورزش نیاز دارند، ولی نیاز افراد با مزاج سرد و تر و سپس افراد با مزاج گرم و تر به ورزش بیشتر است.

مضرات حرکات بسیار زیاد (ورزش سنگین)

ورزش با همه اثرات مثبت و خوبی که در زندگی دارد، رعایت اعتدال در آن نیز مهم است و افراط در آن خسارتهایی را بر بدن وارد خواهد کرد. زیرا حرکت بسیار زیاد، باعث گرم و خشک شدن بدن شده (افزایش صفرا)؛ اخلاط بدن را متعفن می کند؛ همچنین حرکت زیاد موجب تحلیل بدن می شود؛ بدن رو به سستی رفته؛ ایجاد خفقان و غش می کند.

ورزش‌های سنگین یعنی ورزشی که بیش از حد معمول باشد، نه تنها  ارزش درمانی ندارند بلکه یک نوع خودکشی محسوب می شوند. وقتی فردی چند سال ورزش سنگین می کند، مانند آن است که فتیله چراغ عمر خود را بالا کشیده باشد؛ حاصل این عمل، نور خیره کننده ای است که در ظاهر، دیگران را به حیرت درآورده است و شخص، مورد تحسین قرار می گیرد امّا این کار باعث می شود که سوخت چراغ زندگی جسمانی، یعنی حرارت و رطوبت غریزی به سرعت رو به پایان رود. با اتمام حرارت غریزی، قوای بدن(حیوانی، طبیعی و نفسانی) دیگر در کالبد جسم باقی نمی مانند و از بدن خارج می شوند(خروج روح از بدن). این اتفاق توجیه طب سنتی بر مرگ های زودرس بسیاری از ورزشکاران حرفه‌ای در این روزگار است.

ترک ناگهانی ورزش و به ویژه ورزش های سنگین، بسیار خطرناک است. بسیار تجربه شده است که این کار باعث افت شدید قوای بدنی و ظهور انواع بیماری ها می شود. از دیدگاه طبّ سنّتی، هرگاه جنبشي كه حرارت غريزي، یعنی ابزار زندگي جسمانی را به سوي اندام ها راهنمايي مي كند متروك گردد، نيروي اندام ها رو به ناتواني و نابودي مي رود.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *