وزن متعادل

چاقی از دیدگاه طب ایرانی- قسمت دوم

قسمت دوم: درمان

در نوشته قبل با عوامل چاقی بیشتر آشنا شدید. از دیدگاه طب ایرانی، تدابیر درمانی باید بر ضد مزاج بیماری باشد؛ در نتیجه برای درمان چاقی باید تدابیر ضد زیادی تری در بدن اتخاذ گردد. باید با تدابیر مختلف، از رژیم غذایی، دارو درمانی، برنامه ورزشی و غیره، در جهت تحلیل رطوبات اقدام کرد و پس از دستیابی به وزن سلامتی، برای حفظ آن، به تقویت و تداوم تدابیر نگهدارنده وزن پرداخت.

سرنوشت غذا در بدن

وقتی مواد غذایی از راه‌ دهان وارد بدن انسان می‌شوند، چهار مرحله هضم را طی می‌کنند تا قابلیت پیوستن به اعضا یا جایگزینی مواد و انرژی از دست رفته را پیدا کنند. در پایان هر یک از این چهار هضم، دو دسته مواد مفید و زائد تولید می‌شوند. مواد مفید برای طی مراحل بعدی هضم، به اندامی دیگر هدایت می‌شوند و مواد مضر یا زائد، از راهی مناسب، دفع می‌گردند. این چهار هضم عبارتند از:

  • هضم نخست یا هضم معدی که از دهان آغاز می‌شود و در معده با تشکیل کیلوس(کشکاب) معدی، پای
    سرنوشت غذا در بدن

    غذا در بدن

    ان می‌پذیرد. کیلوس که ماده مفید حاصل از هضم نخست است، برای ادامه مراحل هضم به کبد می‌رود و مواد زائد آن، از راه مدفوع دفع می‌گردد.

  • هضم دوم یا هضم کبدی که نتیجه آن، تولید اخلاط چهارگانه صفرا، خون، بلغم و سودا است. به مجموع مواد تولیدی در کبد، کیموس می‌گویند. مواد زائد این هضم، از راه بول(ادرار) دفع می‌شوند.
  • هضم سوم، هضم داخل عروقی است که در آن، اخلاط توسط مواد مترشحه در خون مانند هورمون‌ها، بهتر هضم شده و برای استفاده اعضا، مناسب‌تر می‌گردند.
  • هضم چهارم، هضم عضوی یا داخل سلولی است که در طی آن، اخلاط کاملا شبیه اعضا شده و به آن‌ها می‌پیوندند.

مواد زائد هضم سوم و چهارم به شکل عرق، چرک، خون قاعدگی و غیره دفع می‌گردند.

دفع طبیعی مواد زائد هضم‌های چهارگانه، برای حفظ تندرستی ضروری است. هرچند برای تشخیص درستی هریک از مراحل هضم، دسترسی مستقیم به مواد مفید آن‌ها نداریم مگر با وسایل وابزارهای خاص، اما می‌توانیم با شناخت و بررسی ویژگی‌های مواد دفعی آن‌ها، به درستی و سلامت هر مرحله پی ببریم.

ویژگی‌های مدفوع طبیعی

حجم آن متناسب با مواد غذایی خورده شده باشد. در صورتی که مواد رنگین مانند سبزیجات یا لبو نخورده باشند، مدفوع باید به رنگ قهوه‌ای روشن و با قوام معتدل باشد. اجزاء آن یکنواخت باشد سعنی بعضی اجزاء رقیق و بعضی غلیظ نباشند. هنگام دفع، از حرکات دودی روده تبعیت کند و بدون انقطاع خارج شود. فرد پس از دفع، احساس سبکی و دفع کامل داشته باشد. بوی تعفن یا ترشی یا تلخی ندهد. البته مصرف بعضی مواد مانند شلغم، سیر، کلم و ترب بوی مدفوع را تغییر می‌دهد. دست کم روزی یک‌بار اجابت مزاج انجام شود. مدفوع طبیعی، دلالت بر سلامت هضم نخست دارد.

ویژگی‌های ادرار طبیعی

حجم آن متناسب با حجم مایعات مصرفی باشد، به شرط آنکه فرد، تعریق زیاد یا تب نداشته باشد زیرا در این شرایط، ادرار کم می‌شود. رنگ آن، اترجی( رنگ پوست بالنگ) یعنی نزدیک به لیمویی روشن باشد البته مشروط بر آنکه غذا یا دارویی که ادرار را رنگیم می‌کند، نخورده باشند. بوی تعفن و ترشی یا تلخی نداشته باشد. دفع آن راحت وبدون درد و سوزش باشد و فرد احساس سنگینی و باقی ماندن ادرار در مثانه نداشته باشد.

ویژگی‌های طبیعی ادرار، در دوره‌های مختلف زندگی و در زن و مرد، اندکی متفاوت است؛ مثلا ادرار کودکان که هنوز به سن بلوغ نرسیده‌اند، به دلیل بیش‌تر خوردن، غلیظ تر از از ادرار بزرگسالان و ادرار جوانان در زمان بلوغ به دلیل حرارت زیاد، پررنگ و تندبو است و در زنان کمی غلیظ‌تر و روشن‌تر از مردان است. ادرار طبیعی دلالت بر سلامت هضم دوم و تا حدی هضم سوم دارد.

ویژگی‌های خون قاعدگی طبیعی

خون قاعدگی طبیعی، میانه در مقدار، متوسط در بو، سرخ سیر، نه غلیظ و نه رقیق است؛ ولی روشن است که در مزاج مادرزادی گرم، مقدار آن بیش‌تر، بوی آن تندتر، قوام آن غلیظ‌تر و رنگ آن تیره‌تر از فردی با مزاج مادرزادی سرد است.

سرحال بودن و احساس نشاط جسمی و جنسی از علائم سلامت هضم چهارم است. زیرا اگر همه هضم تا پایان درست انجام شوند، انرژی  و مواد تحلیل رفته، جایگزین شده و فرد مدتی پس از صرف غذا، احساس توان و نشاط و انرژی دارد.

برگرفته شده از پیام تندرستی شماره یازدهم به قلم دکتر مریم ایران زاد اصل/ مدیر آموزش انجمن علمی طب سنتی ایران

http://www.tandorostan.org

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *